Łukasz Jasina: «Henryk Józewski – jeden z ostatnich piłsudczyków»
Wydarzenia

25 maja w Łucku odbyła się prelekcja na temat «Henryk Józewski – próba pogodzenia polskich i ukraińskich dążeń narodowych». Przeprowadził ją Łukasz Jasina – pracownik Polskiego Instytutu Spraw Międzynarodowych, historyk i analityk.

Prelegent przypomniał życiorys Henryka Józewskiego, który urodził się w Kijowie, był absolwentem Uniwersytetu Świętego Włodzimierza, ministrem spraw wewnętrznych w rządzie Ukraińskiej Republiki Ludowej, jednym z autorów ukraińsko-polskiego kompromisu w latach 1919–1920 oraz przyjacielem Symona Petlury. Jak powiedział Łukasz Jasina, Henryk Józewski był jednym z ostatnich piłsudczyków. W latach 1929–1938 był wojewodą wołyńskim, a w czasie II wojny światowej działał w podziemiu. Po wojnie został oskarżony o próbę obalenia ustroju PRL.

W trakcie dyskusji m.in. poruszono kwestie ukraińsko-polskiego kompromisu, eksperymentu wołyńskiego, zwolenników i przeciwników polityki Józewskiego czy prometeizmu.

W 2017 r. mija 125. rocznica urodzin Henryka Józewskiego. W związku z tym Konsulat Generalny RP w Łucku ma zamiar zorganizować konkurs prac naukowych i publicystycznych, wystawy oraz okrągły stół poświęcony działalności wołyńskiego wojewody. Jesienią ukaże się tłumaczenie na język ukraiński wspomnień Józewskiego o łuckim okresie jego działalności.

Projekt jest realizowany przez Konsulat Generalny RP w Łucku przy wsparciu polskiego Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz we współpracy z różnymi instytucjami i organizacjami społecznymi w Łucku i Równem. Są to m.in. Klub Polski w Łucku, Fundacja Rozwoju Lokalnego, Międzynarodowy Festiwal Poezji «Meridian Lutsk», Platforma Współpracy «Prostir», Narodowy Uniwersytet Gospodarki Wodnej i Zarządzania Zasobami Naturalnymi.

Natalia DENYSIUK

Powiązane publikacje
«Nie zamykamy tej historii». W Łucku podsumowano projekt o rzeźbiarzu Stanisławie Sarcewiczu
Wydarzenia
Podczas końcowej prezentacji projektu «Sarcewicz: wirtualny powrót łuckiego geniusza sztuki naiwnej» zespół, który go realizował, przedstawił jego rezultaty, podzielił się doświadczeniami z jego wdrażania oraz przemyśleniami na temat innych inicjatyw.
05 grudnia 2025
Ogród rzeźb łuckiego artysty Stanisława Sarcewicza można obejrzeć on-line
Wydarzenia
Platforma «Algorytm Działań» uruchomiła stronę internetową sartsevych.algorytm.ngo, poświęconą życiu i twórczości łuckiego rzeźbiarza Stanisława Sarcewicza.
24 listopada 2025
Oświecicielka z Korca
Artykuły
O Zofii Rudominie-Dusiatskiej (z domu Endrukajtis) historycy napisali niewiele. Wspominając tę «cichą kresową bohaterkę» w 140. rocznicę jej urodzin, będę się opierał nie tylko na ich publikacjach, lecz też na danych, które znalazłem w źródłach drukowanych i archiwalnych z XIX–XX w.
21 listopada 2025
Zajrzeć do ogrodu Sarcewicza
Artykuły
Już od czterech miesięcy Platforma «Algorytm Działań» przy wsparciu Ukraińskiej Fundacji Kultury prowadzi badania nad postacią rzeźbiarza naiwisty Stanisława Sarcewicza, który mieszkał i tworzył w Łucku.
22 września 2025
W Łucku zaprezentowano książkę o żołnierzach Armii Andersa związanych z Wołyniem
Wydarzenia
W Łucku ukazała się książka «Wołynianie w Armii W. Andersa w czasie II wojny światowej». Publikacja została zaprezentowana w Bibliotece Ołeny Pcziłki.
06 marca 2025
Emanuel Małyński – człowiek legenda z Polesia. Dziedzictwo publicystyczne i pisarskie
Artykuły
Emanuel Małyński (1873–1938) to postać nietuzinkowa – polski pisarz i publicysta, którego życie i twórczość pozostają interesującym świadectwem złożonych czasów, w których przyszło mu żyć.
28 stycznia 2025
Emanuel Małyński – człowiek legenda z Polesia. Hojny darczyńca, filantrop
Artykuły
Na Wołyniu Emanuel Małyński włączył się w liczne prace społeczne, wspierając działania wojewody Henryka Józewskiego. Był znanym filantropem i hojnym darczyńcą dla instytucji publicznych. Jego działalność filantropijna przyciągała najwięcej uwagi i szacunku. W pamięci ludowej pozostał jako człowiek, który z hojnością i oddaniem służył swojej ziemi i mieszkańcom.
14 stycznia 2025
Emanuel Małyński – człowiek legenda z Polesia. Pilot pierwszej generacji, mecenas lotnictwa
Artykuły
Emanuel Małyński (1873–1938) zdawał się być uosobieniem ducha epoki – czasów, kiedy niebo przestało być granicą, a stało się wyzwaniem. Jego ambicje i odwaga budziły podziw zarówno na Wołyniu, jak i poza nim, choć ich cena bywała wysoka. Małyński, człowiek zamożny i hojnie wspierający postęp techniczny, zainwestował swoje środki i czas w rozwój lotnictwa, znacznie przyczyniając się do jego rozkwitu w początkach XX wieku.
20 grudnia 2024
Emanuel Małyński – człowiek legenda z Polesia. Próba unieważnienia testamentu
Artykuły
Emanuel Małyński pozostawił po sobie testament, który jest nie tylko aktem ostatniej woli, ale też świadectwem jego wielkiego serca. Sporządzony 7 października 1937 r. w Poznaniu przez notariusza Stefana Piechockiego, dokument ten odzwierciedla jego praktyczny, pełen pasji charakter.
26 listopada 2024