30 maja w Olejowie w Zborowskiej Miejskiej Hromadzie Terytorialnej w obwodzie tarnopolskim odbył się ponowny pochówek szczątków 600 katolików przeniesionych z Cmentarza Stryjskiego we Lwowie.

Pod koniec listopada 2022 r. na stary cmentarz katolicki w Olejowie zostały przeniesione szczątki 2 tys. katolików z wspomnianej lwowskiej nekropolii. Pół roku później przeniesiono tu kolejnych 600 pochówków.

W uroczystościach wzięli udział wicekonsul Michał Banaś z Konsulatu Generalnego RP w Łucku, przewodniczący Zborowskiej Miejskiej Hromady Terytorialnej Rusłan Maksymiw, starosta olejowski Wołodymyr Honczarenko, członkowie Polskiego Centrum Kultury i Edukacji im. prof. Mieczysława Krąpca w Tarnopolu, Oleksij Złatohorski, który kierował pracami poszukiwawczo-ekshumacyjnymi Centrum Naukowo-Badawczego «Ratownicza Archeologiczna Służba» Instytutu Archeologii Narodowej Akademii Nauk Ukrainy, oraz mieszkańcy Olejowa.

Mszę za zmarłych odprawił proboszcz kościoła Miłosierdzia Bożego i Matki Bożej Nieustającej Pomocy w Tarnopolu ks. Andrzej Malig. Następnie odbyło się złożenie kwiatów oraz zapalenie zniczy pod tymczasowym drewnianym krzyżem postawionym w miejscu pochówku.

Wicekonsul Michał Banaś podziękował miejscowym władzom za pomoc w organizacji ponownego pochówku oraz wszystkim zgromadzonym za to, że przybyli, by uczcić pamięć zmarłych.

Rusłan Maksymiw zapewnił, że samorząd wkrótce zakończy uporządkowanie starego cmentarza katolickiego w Olejowie oraz terenu wokół miejsca pochówku. Do końca 2023 r. w tym miejscu planowane jest postawienie pomnika.

Prace poszukiwawczo-ekshumacyjne na terenie dawnego Cmentarza Stryjskiego we Lwowie przeprowadziła ekspedycja archeologiczna Centrum Naukowo-Badawczego «Ratownicza Archeologiczna Służba» Instytutu Archeologii Narodowej Akademii Nauk Ukrainy na zlecenie jednej z lwowskich firm budowlanych. Pochówków na tym cmentarzu dokonywano do końca ХІХ wieku, chociaż są tu także mogiły z pierwszej połowy ХХ wieku. W czasach radzieckich powstało tu – dosłownie na kościach zmarłych – Muzeum Historii Wojsk Przykarpackiego Okręgu Wojskowego, znane wśród miejscowych jako PrykWO.

Archeolog Oleksij Złatohorski, który kierował pracami poszukiwawczo-ekshumacyjnymi, wcześniej wytłumaczył redakcji «Monitora Wołyńskiego», że Olejów wybrano do przeniesienia pochówków dlatego, że ani we Lwowie, ani w pobliżu miasta nie udało się znaleźć odpowiedniego miejsca. Natomiast z Olejowem, w którym archeolog porządkował wcześniej dawny cmentarz katolicki, było związanych kilka osób pochowanych we Lwowie.

Członkowie Polskiego Centrum Kultury i Edukacji im. prof. Mieczysława Krąpca w Tarnopolu w drodze powrotnej odwiedzili nieczynny obecnie kościół Świętego Jana Chrzciciela we wsi Milno w Zborowskiej Miejskiej Hromadzie Terytorialnej zbudowany przez członków rodziny patrona organizacji Mieczysława Krąpca.

Byli również w Małej Berezowicy, gdzie przyszli pod dom, w którym mieszkał kiedyś Mieczysław Krąpiec, oraz zapalili znicze pod pomnikiem 130 Polaków z Berezowicy Małej zamordowanych w nocy z 22 na 23 lutego 1944 r.

Ałła Flissak,
Fot. Piotr Fryz, Polskie Centrum Kultury i Edukacji im. prof. Mieczysława Krąpca w Tarnopolu