W dzisiejszym numerze «Monitora Wołyńskiego» piszemy o wysiedleniach Polaków z Ukrainy oraz Ukraińców z Polski, Muzeum im. Henryka Hermanowicza Krzemieńcu, rodzinnych historiach Serhija Sołobczuka z Maniewicz oraz mszy w Ostrówkach.

Gazeta jest dostępna w wersji papierowej w polskich organizacjach na terenie obwodu wołyńskiego, rówieńskiego i tarnopolskiego oraz w wersji elektronicznej w zakładce «Archiwum PDF» na naszej stronie.

***

Zgodnie z Uchwałą Rady Najwyższej Ukrainy z dnia 8 listopada 2018 r. co roku w drugą niedzielę września obchodzony jest Dzień Pamięci Ukraińców – ofiar przymusowych wysiedleń z Łemkowszczyzny, Nadsania, Chełmszczyzny, Południowego Podlasia, Lubaczowszczyzny i Zachodniej Bojkowszczyzny w latach 1944–1951. Ani w Ukrainie, ani w Polsce nie ma natomiast dnia pamięci wysiedlonych Polaków. Przypominamy o tym w 80. rocznicę podpisania między rządem Ukraińskiej SRR a Polskim Komitetem Wyzwolenia Narodowego Układu o ewakuacji obywateli polskich z terytorium USRR i ludności ukraińskiej z terytorium Polski. Zapraszamy na str. 2.

W murach Krzemienieckiej Akademii im. Tarasa Szewczenki, gdzie kiedyś mieściło się słynne Liceum Krzemienieckie, otwarto Muzeum Sztuki Fotograficznej Ziemi Krzemienieckiej im. Henryka Hermanowicza. W sali, w której działa Muzeum, w okresie międzywojennym funkcjonowała szkoła fotograficzna. Uczyli w niej m.in. Henryk Hermanowicz, Stanisław Sheybal i Ludwik Gronowski. Do ekspozycji muzealnej, której podstawą są fotografie Henryka Hermanowicza, dodano zdjęcia związane z wybitnymi fotografami Krzemieńca z innych epok. Piszemy o tym na str. 1.

Stanisław Cybulski, s. Józefa (1897–? ) pochodził spod Warszawy. Był żołnierzem 6. Pułku Piechoty Legionów Józefa Piłsudskiego, walczył w Kostiuchnówce. W 1920 r. poznał Chotymę Sołobczuk z Maniewicz. Miał z nią pięcioro dzieci. W 1940 r. został oskarżony przez władze radzieckie «o kradzież zboża» i zesłany na rok do obozu specjalnego NKWD w Zaporożu. Rok później NKWD oskarżyło go o antyradziecką agitację wśród więźniów i skazało na 10 lat łagrów. Na tym jego ślad się urywa. O Stanisławie Cybulskim opowiada jego wnuk Serhij Sołobczuk z Maniewicz, którego rodzinne historie znajdą Państwo na str. 4–5.

«To jest rzadki przypadek, gdzie nie ma parafii, nie ma miejscowości, a cmentarz funkcjonuje. Funkcjonuje chociażby dlatego, że tu spotykamy się, aby się modlić za tych, którzy spoczywają tu i na okolicznych cmentarzach» – powiedział dr Leon Popek podczas 34. pielgrzymki do Ostrówek. 31 sierpnia odbyła się msza żałobna w intencji mieszkańców Ostrówek i Woli Ostrowieckiej zamordowanych przez UPA w 1943 r. Więcej o tym na str. 6–7.

«Niedawno pierwszy raz piłam kawę w Waraszu, z widokiem na elektrownię jądrową, podczas alarmu przeciwlotniczego (…). Alarm przeciwlotniczy w Waraszu jest elegancki» – dzieli się swoimi obserwacjami Ewa Mańkowska. Pochodzi z Bolesławca, ale od lat mieszka w Ukrainie. Zapraszamy na str. 16.

W dzisiejszym numerze piszemy również o porządkowaniu cmentarzy w Sidorowie (str. 8), Zbarażu i Kowlu (str. 11), udziale polskich organizacji z Ukrainy w Narodowym Czytaniu (str. 8–9) oraz wypoczynku dzieci z Łucka na Dolnym Śląsku.

Zapraszamy do lektury!

***

Projekt finansowany ze środków Kancelarii Prezesa Rady Ministrów w ramach konkursu Polonia i Polacy za Granicą 2023. Publikacje wyrażają jedynie poglądy autora/autorów i nie mogą być utożsamiane z oficjalnym stanowiskiem Kancelarii Prezesa Rady Ministrów. Projekt «Polska Platforma Medialna – Ukraina 2023–2025» realizowany przez Fundację Wolność i Demokracja.