Wołyńska piłka w roku 1931: utworzono Wołyński Okręgowy Związek Piłki Nożnej
Artykuły

Wojskowy Klub Sportowy z Równego w 1931 r. znowu znalazł się na szczycie wołyńskiej piłki nożnej. Reprezentacje Równego i Łucka po raz pierwszy rozegrały między sobą mecz, ale najbardziej spektakularnym wydarzeniem tego roku piłkarskiego była wizyta na Wołyniu klubu z Austrii.

Do klasy A należało w tym roku już siedem drużyn. Do drugiej kolejki przeszło tylko pięć z nich, a do finału cztery. Wojskowy Klub Sportowy Kowel już po pierwszym meczu z kowelską Hasmoneą, który zakończył się wynikiem 3:3 zrezygnował z udziału w rozgrywkach. WKS Dubno na starcie zdobył dwa zwycięstwa w meczach z rówieńskim Sokołem (3:0) oraz Hasmoneą (3:2), przegrał natomiast z WKS Równe (1:3). Później nie stawił się na mecze z drużynami z Kowla i Łucka i został wykluczony z zawodów.

Na dłużej zatrzymał się w grze kowelski Żydowski Klub Sportowy Hasmonea. Drużyna rozegrała wszystkie zaplanowane mecze u siebie wykazując się zdyscyplinowaniem, nie stawiła się natomiast na trzy ostatnie wyjazdowe mecze. Mimo tego została wspomniana w podsumowującej tabeli ligowej, która ukazała się w «Echu Rówieńskim».

Po raz pierwszy w klasie A zagrał WKS Łuck. Debiut tego klubu był przeciętny – zajął on czwarte miejsce.

Drużyna Polskiego Towarzystwa Gimnastycznego Sokół rozpoczęła sezon jako mistrz nie będący co prawda faworytem zmagań wskutek dużych strat w kadrach. W 1931 r. w składzie WKS Równe zagrali Anatol Białousow, Anatol Prozorow i Józef Polikowski. Do Policyjnego Klubu Sportowego Równe, który zadebiutował w klasie B, przenieśli się bramkarz Kuźmin, napastnicy Józef Nagengast i Hordij Filipowicz. Nic więc dziwnego, że Sokół przegrał swoje pierwsze mecze w Dubnie (0:3) i w Łucku (0:3), a następnie poniósł porażkę również z ŻKS Hasmonea (2:7). Dopiero zwycięstwa w Kowlu (3:2) oraz u siebie z WKS Łuck (3:1) połączone z remisem w meczu przeciwko WKS Równe (3:3) pozwoliły Sokołowi na zajęcie trzeciego miejsca.

O tytuł mistrza walczyły rówieńskie WKS i Hasmonea. Obydwie drużyny prawie nie traciły punktów w walce z rywalami, dlatego decydujące mecze odbyły się między nimi. W trakcie pierwszego meczu WKS Równe – Hasmonea nie wyłoniono zwycięzcy (1:1; dla wojskowych bramkę strzelił Białousow, dla Hasmonei – Sztejndel). 19 lipca w przedostatniej turze WKS Równe zwyciężył (2:1) i po raz drugi został mistrzem Wołynia. 

Wolynska pilka 1931 tabela PLpopr

Tabela ligowa klasy A Wołyńskiego Autonomicznego Podokręgu Piłki Nożnej.

W rozgrywkach o awans do I ligi Państwowej mistrz Wołynia wykazał się niskim poziomem gry. WKS Równe przegrał wszystkie mecze. Mistrz Lwowskiego Okręgowego Związku Piłki Nożnej – Rewera ze Stanisławowa – wygrała z WKS Równe (4:0 i 5:1). Jeszcze bardziej dotkliwej porażki ta najlepsza wołyńska drużyna doznała w meczach z WKS 22. pp Siedlce – mistrzem Lubelskiego OZPN. Drużyna 22 Pułku Piechoty wygrała z WKS Równe u siebie (8:0) oraz w Równem, grając na boisku pokrytym kałużami (7:2).

Po raz pierwszy w oficjalnych zmaganiach Wołyńskiego Podokręgu uczestniczyły Policyjne Kluby Sportowe Łucka i Równego, które w meczach kwalifikacyjnych wywalczyły awans do klasy B. Oba PKS zwyciężyły w swoich grupach, rywalizując między sobą o tytuł mistrza Wołynia klasy B. Wygrała drużyna z Łucka, ale do klasy A awansował również PKS Równe.

Tradycyjnie już na Wołyń zjeżdżali groźni rywale. Do Równego przyjeżdżała lwowska Lechia (pokonała rówieńską reprezentację – 5:2), lubelska Unja (dwa razy zwyciężyła z Hasmoneą – 4:0 i 6:1) oraz warszawska Legia (pokonała PKS wynikiem 5:1 oraz Hasmoneę – 4:0). W Łucku zagrali lwowscy Czarni (pokonali reprezentację miasta wynikiem 4:3 oraz WKS Łuck – 3:1) oraz lwowska Hasmonea (zwyciężyła z łucką Hasmoneą wynikiem 3:0 oraz PKS Łuck – 3:1). Największym wydarzeniem roku piłkarskiego stała się wizyta drużyny klubu Hakoach z Wiednia. Austriacka drużyna wybrała się na tournée po polskich miastach, zagrała również z reprezentacjami Równego i Łucka. Rówieńska drużyna 31 lipca w obecności 3 tys. widzów przegrała z wiedeńską (1:7). Reprezentacja Łucka 2 sierpnia również zakończyła mecz z gośćmi z Austrii przegraną (2:9).

Wolynska pilka 1931 gra w Lucku

Na zdjęciu: Mecz w Łucku. Foto z archiwum Michała Zelenowa, piłkarza PKS Łuck w latach 1931–1939, udostępnił jego syn – Jarosław Zelenow.

Nieco wcześniej – 26 lipca – reprezentacje Równego i Łucka po raz pierwszy zagrały ze sobą. Mecz wygrało Równe (3:2). W drużynie zwycięzców wyróżniono Anatola Prozorowa, obrońcę Liszewa (imię nie jest nam znane), Józefa Sztejndla (strzelił dwie bramki) oraz Anatola Białousowa. W łuckiej drużynie – Edwarda Piotrowskiego, Józefa Koźlika, Solomona Pinusa (strzelił drugą bramkę) oraz Michała Zelenowa.

W październiku Wołyński Autonomiczny Podokręg Piłki Nożnej uniezależnił się uzyskując status Okręgowego Związku Piłki Nożnej. Pierwszym prezesem Wołyńskiego OZPN został nadkomisarz policji, prezes PKS Równe Antoni Zarzycki.

Nowy szef wołyńskiej piłki nożnej od razu zorganizował Puchar Prezesa OZPN. W zawodach wzięło udział pięć rówieńskich klubów: A-klasowe WKS Równe, Sokół, Hasmonea, PKS Równe oraz B-klasowy Kadimah. Niestety, nie udało się nam znaleźć informacji o zawodach oraz o zdobywcy Pucharu.

Serhij HRUDNIAK

P. S. od autora: Tekst został opracowany na podstawie publikacji w prasie z roku 1931 – w czasopismach «Echo Rówieńskie» (Równe), «Przegląd Sportowy» (Kraków), «Przegląd Wołyński» (Łuck), «Ziemia Wołyńska» (Łuck). Dziękuję również za pomoc w przygotowaniu materiału Jurijowi Melnykowi i Wołodymyrowi Morozowowi (Zdołbunów) oraz Bogdanowi Lupie (Lwów).

Będę bardzo wdzięczny wszystkim osobom, które udzielą mi informacji o wołyńskich działaczach i piłkarzach w okresie międzywojennym, udostępnią ich zdjęcia lub dokumenty. Można mnie znaleźć na Facebooku (Serhiy Grudnyak) lub napisać do mnie na: sgrudnyak@gmail.com

CZYTAJ TAKŻE:

80 LAT ŁUCKIEGO «AWANGARDU»

WOŁYŃSKI ZWIĄZEK PIŁKI NOŻNEJ 

ROK 1921: POCZĄTKI PIŁKI NOŻNEJ W WOJEWÓDZTWIE WOŁYŃSKIM

ROK 1922: PIERWSZE MISTRZOSTWA DLA WOŁYŃSKICH KLUBÓW

ROK 1923: AWANS WKS KOWEL DO KLASY A

ROK 1924: WKS KOWEL JEDNYM Z LIDERÓW KLASY A

WOŁYŃSKA PIŁKA W LATACH 1925–1926: PIERWSZE OSIĄGNIĘCIA SOKOŁA

WOŁYŃSKA PIŁKA W ROKU 1926: POWRÓT HALLERCZYKA

WOŁYŃSKA PIŁKA W ROKU 1927: SEZON PRZED «ROZWODEM»

WOŁYŃSKA PIŁKA W ROKU 1928: PIERWSZE WŁASNE MISTRZOSTWA

WOŁYŃSKA PIŁKA W ROKU 1929: SKANDALICZNE MISTRZOSTWA

WOŁYŃSKA PIŁKA W ROKU 1930: NAJWYŻSZY WZLOT «SOKOŁA»

Powiązane publikacje
Rodzinne Warsztaty Wielkanocne w Towarzystwie im. Tadeusza Kościuszki
Wydarzenia
W ramach przygotowań do Wielkanocy Towarzystwo Kultury Polskiej im. Tadeusza Kościuszki, działające w Łucku, zorganizowało dla uczniów szkoły sobotnio-niedzielnej oraz członków ich rodzin Warsztaty Wielkanocne.
20 marca 2026
Uczniowie Łuckiej Hromady recytowali polską poezję. Na najlepszych czeka obwodowy konkurs
Wydarzenia
W Łucku odbył się etap miejski XXXI Konkursu Recytatorskiego im. Juliusza Słowackiego. Jego uczestnicy recytowali utwory polskich poetów, w tym patrona konkursu oraz Antoniego Słonimskiego, Danuty Wawiłow, Czesława Kuriaty i ks. Jana Twardowskiego.
20 marca 2026
«LEGIO Wołyń»: w Łucku po raz trzeci odbędzie się festiwal historii popularnej
Wydarzenia
Organizacja społeczna «Idealiści» we współpracy z agencją eventową «Różowy Taboret» oraz Wydziałem Historii, Politologii i Bezpieczeństwa Narodowego Wołyńskiego Uniwersytetu Narodowego im. Łesi Ukrainki zapraszają na trzecią edycję festiwalu historii popularnej «LEGIO Wołyń».
20 marca 2026
W obwodzie tarnopolskim zneutralizowano szczątki pocisku Ch-101 znalezione w polu
Wydarzenia
Fragmenty wrogiego pocisku na terenie między miejscowościami Kamianka (do 1955 r. Słobódka Strusowska) a Romanówka w rejonie tarnopolskim odkrył podczas prac polowych lokalny mieszkaniec. Mężczyzna zawiadomił o niebezpiecznym znalezisku policjantów.
19 marca 2026
Kraszewski w Muzeum Wołyńskim
Artykuły
19 marca przypada kolejna rocznica śmierci Józefa Ignacego Kraszewskiego, wybitnego polskiego pisarza, który spędził znaczną część swojego życia na Wołyniu. Zachęcamy do zapoznania się z artykułem archeologa, muzealnika i krajoznawcy Jana Józefa Fitzkego pt. «Pamiątki po Józefie Ignacym Kraszewskim w Muzeum Wołyńskim», opublikowanym w nr. 5 «Ziemi Wołyńskiej» z 1939 r.
19 marca 2026
Nowowołyńsk: kolejny atak na obiekt energetyczny w hromadzie
Wydarzenia
18 marca, podczas wieczornego alarmu powietrznego, odnotowano uderzenie w obiekt energetyczny w pobliżu Nowowołyńska. Poinformował o tym mer Nowowołyńska Borys Karpus.
18 marca 2026
Studium Europy Wschodniej UW przybliża ukraińskim studentom historię Polski
Wydarzenia
16–18 marca wykładowcy Studium Europy Wschodniej Uniwersytetu Warszawskiego przeprowadzili na Wołyńskim Uniwersytecie Narodowym im. Łesi Ukrainki gościnny cykl wykładów pt. «Historia i kultura Polski – dawna i współczesna».
18 marca 2026
W obwodzie rówieńskim znaleziono niewybuchy rosyjskich pocisków rakietowych
Wydarzenia
Podczas prac polowych w obwodzie rówieńskim znaleziono niewybuchy głowic bojowych wrogich pocisków rakietowych. Zostały one zneutralizowane przez saperów policji.
18 marca 2026
Związki frazeologiczne: Patriotyzm, jak kij w mrowisku
Artykuły
Patriotyzm jest pojęciem ciężkim jak stary, trochę pęknięty dzwon, który rozbrzmiewa tylko wtedy, gdy ktoś naprawdę ma odwagę go poruszyć. W teorii to miłość do Ojczyzny, troska o wspólnotę, gotowość do poświęceń. W praktyce coraz częściej przypomina starannie wyreżyserowany spektakl, w którym więcej jest gestów niż treści, więcej deklaracji niż czynów, więcej pustych słów niż konkretów.
18 marca 2026