Wołyńska piłka w roku 1931: utworzono Wołyński Okręgowy Związek Piłki Nożnej
Artykuły

Wojskowy Klub Sportowy z Równego w 1931 r. znowu znalazł się na szczycie wołyńskiej piłki nożnej. Reprezentacje Równego i Łucka po raz pierwszy rozegrały między sobą mecz, ale najbardziej spektakularnym wydarzeniem tego roku piłkarskiego była wizyta na Wołyniu klubu z Austrii.

Do klasy A należało w tym roku już siedem drużyn. Do drugiej kolejki przeszło tylko pięć z nich, a do finału cztery. Wojskowy Klub Sportowy Kowel już po pierwszym meczu z kowelską Hasmoneą, który zakończył się wynikiem 3:3 zrezygnował z udziału w rozgrywkach. WKS Dubno na starcie zdobył dwa zwycięstwa w meczach z rówieńskim Sokołem (3:0) oraz Hasmoneą (3:2), przegrał natomiast z WKS Równe (1:3). Później nie stawił się na mecze z drużynami z Kowla i Łucka i został wykluczony z zawodów.

Na dłużej zatrzymał się w grze kowelski Żydowski Klub Sportowy Hasmonea. Drużyna rozegrała wszystkie zaplanowane mecze u siebie wykazując się zdyscyplinowaniem, nie stawiła się natomiast na trzy ostatnie wyjazdowe mecze. Mimo tego została wspomniana w podsumowującej tabeli ligowej, która ukazała się w «Echu Rówieńskim».

Po raz pierwszy w klasie A zagrał WKS Łuck. Debiut tego klubu był przeciętny – zajął on czwarte miejsce.

Drużyna Polskiego Towarzystwa Gimnastycznego Sokół rozpoczęła sezon jako mistrz nie będący co prawda faworytem zmagań wskutek dużych strat w kadrach. W 1931 r. w składzie WKS Równe zagrali Anatol Białousow, Anatol Prozorow i Józef Polikowski. Do Policyjnego Klubu Sportowego Równe, który zadebiutował w klasie B, przenieśli się bramkarz Kuźmin, napastnicy Józef Nagengast i Hordij Filipowicz. Nic więc dziwnego, że Sokół przegrał swoje pierwsze mecze w Dubnie (0:3) i w Łucku (0:3), a następnie poniósł porażkę również z ŻKS Hasmonea (2:7). Dopiero zwycięstwa w Kowlu (3:2) oraz u siebie z WKS Łuck (3:1) połączone z remisem w meczu przeciwko WKS Równe (3:3) pozwoliły Sokołowi na zajęcie trzeciego miejsca.

O tytuł mistrza walczyły rówieńskie WKS i Hasmonea. Obydwie drużyny prawie nie traciły punktów w walce z rywalami, dlatego decydujące mecze odbyły się między nimi. W trakcie pierwszego meczu WKS Równe – Hasmonea nie wyłoniono zwycięzcy (1:1; dla wojskowych bramkę strzelił Białousow, dla Hasmonei – Sztejndel). 19 lipca w przedostatniej turze WKS Równe zwyciężył (2:1) i po raz drugi został mistrzem Wołynia. 

Wolynska pilka 1931 tabela PLpopr

Tabela ligowa klasy A Wołyńskiego Autonomicznego Podokręgu Piłki Nożnej.

W rozgrywkach o awans do I ligi Państwowej mistrz Wołynia wykazał się niskim poziomem gry. WKS Równe przegrał wszystkie mecze. Mistrz Lwowskiego Okręgowego Związku Piłki Nożnej – Rewera ze Stanisławowa – wygrała z WKS Równe (4:0 i 5:1). Jeszcze bardziej dotkliwej porażki ta najlepsza wołyńska drużyna doznała w meczach z WKS 22. pp Siedlce – mistrzem Lubelskiego OZPN. Drużyna 22 Pułku Piechoty wygrała z WKS Równe u siebie (8:0) oraz w Równem, grając na boisku pokrytym kałużami (7:2).

Po raz pierwszy w oficjalnych zmaganiach Wołyńskiego Podokręgu uczestniczyły Policyjne Kluby Sportowe Łucka i Równego, które w meczach kwalifikacyjnych wywalczyły awans do klasy B. Oba PKS zwyciężyły w swoich grupach, rywalizując między sobą o tytuł mistrza Wołynia klasy B. Wygrała drużyna z Łucka, ale do klasy A awansował również PKS Równe.

Tradycyjnie już na Wołyń zjeżdżali groźni rywale. Do Równego przyjeżdżała lwowska Lechia (pokonała rówieńską reprezentację – 5:2), lubelska Unja (dwa razy zwyciężyła z Hasmoneą – 4:0 i 6:1) oraz warszawska Legia (pokonała PKS wynikiem 5:1 oraz Hasmoneę – 4:0). W Łucku zagrali lwowscy Czarni (pokonali reprezentację miasta wynikiem 4:3 oraz WKS Łuck – 3:1) oraz lwowska Hasmonea (zwyciężyła z łucką Hasmoneą wynikiem 3:0 oraz PKS Łuck – 3:1). Największym wydarzeniem roku piłkarskiego stała się wizyta drużyny klubu Hakoach z Wiednia. Austriacka drużyna wybrała się na tournée po polskich miastach, zagrała również z reprezentacjami Równego i Łucka. Rówieńska drużyna 31 lipca w obecności 3 tys. widzów przegrała z wiedeńską (1:7). Reprezentacja Łucka 2 sierpnia również zakończyła mecz z gośćmi z Austrii przegraną (2:9).

Wolynska pilka 1931 gra w Lucku

Na zdjęciu: Mecz w Łucku. Foto z archiwum Michała Zelenowa, piłkarza PKS Łuck w latach 1931–1939, udostępnił jego syn – Jarosław Zelenow.

Nieco wcześniej – 26 lipca – reprezentacje Równego i Łucka po raz pierwszy zagrały ze sobą. Mecz wygrało Równe (3:2). W drużynie zwycięzców wyróżniono Anatola Prozorowa, obrońcę Liszewa (imię nie jest nam znane), Józefa Sztejndla (strzelił dwie bramki) oraz Anatola Białousowa. W łuckiej drużynie – Edwarda Piotrowskiego, Józefa Koźlika, Solomona Pinusa (strzelił drugą bramkę) oraz Michała Zelenowa.

W październiku Wołyński Autonomiczny Podokręg Piłki Nożnej uniezależnił się uzyskując status Okręgowego Związku Piłki Nożnej. Pierwszym prezesem Wołyńskiego OZPN został nadkomisarz policji, prezes PKS Równe Antoni Zarzycki.

Nowy szef wołyńskiej piłki nożnej od razu zorganizował Puchar Prezesa OZPN. W zawodach wzięło udział pięć rówieńskich klubów: A-klasowe WKS Równe, Sokół, Hasmonea, PKS Równe oraz B-klasowy Kadimah. Niestety, nie udało się nam znaleźć informacji o zawodach oraz o zdobywcy Pucharu.

Serhij HRUDNIAK

P. S. od autora: Tekst został opracowany na podstawie publikacji w prasie z roku 1931 – w czasopismach «Echo Rówieńskie» (Równe), «Przegląd Sportowy» (Kraków), «Przegląd Wołyński» (Łuck), «Ziemia Wołyńska» (Łuck). Dziękuję również za pomoc w przygotowaniu materiału Jurijowi Melnykowi i Wołodymyrowi Morozowowi (Zdołbunów) oraz Bogdanowi Lupie (Lwów).

Będę bardzo wdzięczny wszystkim osobom, które udzielą mi informacji o wołyńskich działaczach i piłkarzach w okresie międzywojennym, udostępnią ich zdjęcia lub dokumenty. Można mnie znaleźć na Facebooku (Serhiy Grudnyak) lub napisać do mnie na: sgrudnyak@gmail.com

CZYTAJ TAKŻE:

80 LAT ŁUCKIEGO «AWANGARDU»

WOŁYŃSKI ZWIĄZEK PIŁKI NOŻNEJ 

ROK 1921: POCZĄTKI PIŁKI NOŻNEJ W WOJEWÓDZTWIE WOŁYŃSKIM

ROK 1922: PIERWSZE MISTRZOSTWA DLA WOŁYŃSKICH KLUBÓW

ROK 1923: AWANS WKS KOWEL DO KLASY A

ROK 1924: WKS KOWEL JEDNYM Z LIDERÓW KLASY A

WOŁYŃSKA PIŁKA W LATACH 1925–1926: PIERWSZE OSIĄGNIĘCIA SOKOŁA

WOŁYŃSKA PIŁKA W ROKU 1926: POWRÓT HALLERCZYKA

WOŁYŃSKA PIŁKA W ROKU 1927: SEZON PRZED «ROZWODEM»

WOŁYŃSKA PIŁKA W ROKU 1928: PIERWSZE WŁASNE MISTRZOSTWA

WOŁYŃSKA PIŁKA W ROKU 1929: SKANDALICZNE MISTRZOSTWA

WOŁYŃSKA PIŁKA W ROKU 1930: NAJWYŻSZY WZLOT «SOKOŁA»

Powiązane publikacje
10-lecie Polskiej Sobotniej Szkoły w Husiatynie
Wydarzenia
W Polskiej Sobotniej Szkole działającej przy Nadzbruczańskim Stowarzyszeniu Kultury i Języka Polskiego zorganizowano obchody jubileuszu 10-lecia. Uczniowie, ich rodzice, nauczyciele oraz goście wspólnie świętowali tę ważną datę.
07 lipca 2026
12 dni w Kostiuchnówce z językiem polskim i nie tylko
Wydarzenia
Ponad 30 uczniów z obwodu rówieńskiego i wołyńskiego wzięło udział w Szkole Letniej Języka Polskiego w Kostiuchnówce zorganizowanej przez Ukraińsko-Polski Sojusz im. Tomasza Padury z Równego.
07 lipca 2026
Architekt i jego niezrealizowany projekt
Artykuły
Pierwsze artykuły z cyklu «Ziemia Wołyńska» poświęcone były ruchowi turystycznemu i krajoznawczemu na Wołyniu w okresie międzywojennym, m.in. działalności lokalnych oddziałów Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego. Niniejsza publikacja przedstawia natomiast jeden z projektów mających na celu dalszy rozwój potencjału turystycznego Wołynia. Niestety, nie został on zrealizowany. Tragiczny okazał się również los jego autora.
06 lipca 2026
Rekrutacja do Akademii Liderów Polonijnych w Warszawie
Konkursy
Stowarzyszenie Aktywny Dialog ogłasza nabór do Akademii Liderów Polonijnych – dziesięciodniowego programu szkoleniowego dla dorosłych liderów polonijnych z Europy Wschodniej. Zjazd odbędzie się w Warszawie w dniach 15–24 sierpnia 2026 r., a zgłoszenia przyjmowane są poprzez formularz dostępny w ogłoszeniu rekrutacyjnym na stronie organizatora.
03 lipca 2026
Rodzinne historie: «Moje wnuczki mają imiona po swoich praprababciach»
Artykuły
«Nasza rodzina była duża i zżyta. Ci krewni, którzy z różnych powodów nie wyjechali do Polski, nie żałowali, że tu zostali. A ci, którzy zmuszeni byli do opuszczenia ojczystej ziemi, nigdy nie zapomnieli, skąd pochodzą» – mówi Halina Pidodwirna, z domu Strzemecka.
03 lipca 2026
Ukazał się nr 13 «Monitora Wołyńskiego»
Wydarzenia
Przekazujemy w Państwa ręce kolejny numer «Monitora Wołyńskiego». Nieco uszczuplony, ale jednak jest. Piszemy w nim m.in. o obchodach 35. rocznicy zwrotu łuckiej katedry katolikom, otwarciu odnowionego polskiego cmentarza wojskowego w Klewaniu, świadomych seniorach z Rówieńszczyzny oraz rodzinnych historiach Haliny Pidodwirnej z Husiatyna.
02 lipca 2026
Wizyty studyjne dla młodzieży polonijnej w Polsce
Konkursy
Stowarzyszenie Polonia Connect zaprasza aktywną młodzież polonijną z Norwegii, Szwecji, Danii, Finlandii, Islandii, Litwy, Łotwy, Estonii, Ukrainy oraz Mołdawii na wrześniową wizytę studyjną w Polsce.
02 lipca 2026
Trwa nabór do Programu Anders NAWA na studia I stopnia i jednolite studia magisterskie
Konkursy
Program dla Polonii im. gen. Władysława Andersa (Anders NAWA) – studia I stopnia i jednolite studia magisterskie to szansa dla młodzieży polonijnej na podjęcie studiów w Polsce, rozwój znajomości języka polskiego oraz zdobycie wykształcenia na polskich uczelniach – podaje Narodowa Agencja Wymiany Akademickiej.
01 lipca 2026
W Krakowie otwarto Muzeum Rodu Książąt Lubomirskich. Na wydarzenie przybyli przedstawiciele Równego
Wydarzenia
26 czerwca w Krakowie otwarto Muzeum Rodu Książąt Lubomirskich. Miasto Równe podczas uroczystości reprezentowali członkowie Centrum Języka i Kultury Polskiej im. Książąt Lubomirskich.
01 lipca 2026