Każdy mijający rok jest jeszcze jedną przewróconą kartką naszego życia, historii Polski i Ukrainy. Właśnie teraz wypada przypomnieć najważniejsze wydarzenia, które przeżywaliśmy wspólnie z Państwem w mijającym roku.

Rocznice i jubileusze

Rok 2016 jest pamiętny z powodu różnych obchodzonych przez nas rocznic. Sejm Polski ogłosił go Rokiem Henryka Sienkiewicza, Feliksa Nowowiejskiego i Cichociemnych. Wybitnego polskiego pisarza Henryka Sienkiewicza wspominano w tym roku w związku z dwiema rocznicami. 170 lat temu przyszedł na świat, nikomu nie znany, a 100 lat temu odszedł z niego jako pierwszy Polak, który uzyskał Nagrodę Nobla w dziedzinie literatury. Jego twórczość, działalność zarówno społeczna jak i na rzecz niepodległości ojczystego kraju, odegrały ważną rolę w odzyskaniu przez Polskę niepodległości.

Ze smutkiem i żalem wspominaliśmy w tym roku, jak dwa lata temu straciliśmy część ukraińskiego państwa – Krym, który podstępem anektowała Rosja. Czciliśmy pamięć Bohaterów Niebiańskiej Sotni, którzy poświęcili swoje życie walcząc o lepszą przyszłość Ukraińców.

60 lat temu czerwcowe wydarzenia w Poznaniu zapoczątkowały długą drogę do uzyskania przez Polskę niepodległości i zapisały się w historii jako Poznański Czerwiec.

70 lat temu odszedł wybitny kompozytor, dyrygent, pedagog, organista wirtuoz, organizator życia muzycznego, a także szambelan papieski – Feliks Nowowiejski. Szczególnie są cenne dla nas liczne pieśni patriotyczne jego autorstwa.

75 lat temu miał miejsce pierwszy zrzut Cichociemnych na teren okupowanej Polski – spadochroniarzy Związku Walki Zbrojnej, a następnie Armii Krajowej. Działania tych świetnie wyszkolonych młodych ludzi umożliwiły nawiązanie łączności z Krajem drogą lotniczą oraz przeprowadzenie licznych akcji sabotażowo-dywersyjnych przeciwko okupantom.

75 lat minęło od rozpoczęcia przez władze sowieckie czwartej masowej deportacji ludności polskiej. Łącznie, według danych NKWD, w czasie czterech fal deportacji zesłanych zostało ok. 330–340 tys. osób. Związek Sybiraków wymienia o wiele większe liczby. Według jego danych, na Wschód wywieziono ok. 1,3 mln Polaków.

95 lat temu ustanowiono Order Odrodzenia Polski, który jest wręczany za zasługi w służbie dla Państwa i społeczeństwa. Jest to drugi co do ważności (po Orderze Orła Białego) order cywilny. Kawalerem Orderu Odrodzenia Polski klasy I i Wielkim Mistrzem zostaje każdy prezydent Rzeczypospolitej Polskiej.

130 lat temu urodził się słynny, lecz potem niesłusznie zapomniany legionista, polityk, Marszałek Polski, Naczelny Wódz Polskich Sił Zbrojnych Edward Rydz.

W tym roku obchodziliśmy również 270. rocznicę urodzin słynnego polskiego i amerykańskiego generała, uczestnika wojny o niepodległość USA, dowódcy powstania antyrosyjskiego Tadeusza Kościuszki. Był to jeszcze jeden powód, aby przypomnieć losy niezwykłej osobowości, która stała się symbolem niezłomności i pragnienia wolności.

Katolicy Łucka świętowali 400-lecie katedry Świętych Apostołów Piotra i Pawła. Uroczystości zgromadziły licznych gości z Wołynia i różnych zakątków Ukrainy, a także z Polski.

1050 lat temu odbył się Chrzest Polski. To wydarzenie odegrało znaczącą rolę w procesie łączenia polskich plemion pod rządami Piastów oraz kształtowania świadomości chrześcijańskiej narodu polskiego.

Co nas interesowało
W ciągu roku opowiadaliśmy naszym Czytelnikom o różnych zakątkach Polski, które warto odwiedzić. Śledziliśmy również Światowe Dni Młodzieży, które obywały się w Krakowie. Dla Wołynia stały się one bardzo ważne: papież Franciszek poświęcił obraz Matki Boskiej Kazimierzeckiej, który wkrótce zostanie zamieszczony w kolegiacie w Ołyce.

We wrześniu do grona błogosławionych dołączył Władysław Bukowiński, proboszcz łuckiej parafii katedralnej w latach 1939–1945, Apostoł Kazachstanu. Również we wrześniu zakończył się etap diecezjalny beatyfikacji jeszcze jednego kapłana – Adolfa Szelążka, biskupa łuckiego w latach 1925–1950.

Jesienią w Łucku założono Klub Polski, którego członkowie spotykają się raz w tygodniu. Działalność Klubu zainaugurował wykład Tomasza Kuby Kozłowskiego «1914–1918. Wielka wojna na Wschodzie».

Trudnym okazał się film Wojciecha Smarzowskiego «Wołyń», który dzięki Konsulatowi Generalnemu Rzeczypospolitej Polskiej w Łucku mogli obejrzeć członkowie organizacji polskich z Wołynia, naukowcy i działacze kultury. Tragiczne wydarzenia, o których mowa w filmie długo jeszcze będą przedmiotem dyskusji Ukraińców i Polaków.

Ocaleni od zapomnienia
W każdym numerze naszego czasopisma pisaliśmy o Polakach, którzy oddali swoje życie dla dobra Ojczyzny. W tym roku rubrykę wypełniono szkicami biograficznymi o działaczach polskiego podziemia antysowieckiego. Wspominaliśmy Stanisława Ziętarę, Witolda Lazurka, Eugeniusza Miaskowskiego, Leona Kowala, Janinę Sułkowską, Antoniego Hermaszewskiego, Teresę i Jadwigę Trautman, Jana Kornafela, Bronisława Szewczyka, Bronisława Rumla, Henryka Sokołowskiego, Stanisława Bąka, Władysława Kędzierskiego, Witolda Bidakowskiego, Tadeusza Kowalskiego, Longina Bochańczyka, Antoniego Łukarzewskiego, Leopolda Adamcia, Leona Rogowskiego, Stefana Górniaka, Józefa Zagrodnika.

Polska działalność kulturalno-edukacyjna na Ukrainie
Rok 2016 również stał się rokiem licznych jubileuszy organizacji polonijnych. W marcu 20-lecie obchodziło Towarzystwo Kultury Polskiej Dubieńszczyzny, a w kwietniu Towarzystwo Kultury Polskiej Ziemi Zdołbunowskiej.

W czerwcu wspólnota parafialna Katedry Św. Ap. Piotra i Pawła w Łucku obchodziła jubileusz 25-lecia przywrócenia swojej świątyni. Ćwierć wieku obchodziło również Stowarzyszenie Kultury Polskiej imienia Ewy Felińskiej na Wołyniu – najstarsza i najliczniejsza organizacja polonijna w obwodzie wołyńskim. 30-lecie świętowało Polskie Towarzystwo Kulturalno-Oświatowe Obwodu Tarnopolskiego.

Zakończona kadencja
Konsul Generalny Rzeczypospolitej Polskiej w Łucku Beata Brzywczy zakończyła swoją kadencję wiosną 2016. Łucka Rada Miejska oraz Wołyńska Obwodowa Administracja Państwowa podziękowały jej za wspieranie polsko-ukraińskiego partnerstwa oraz europejskich aspiracji Ukrainy. Pani Beata Brzywczy kontynuuje pracę w Ministerstwie Spraw Zagranicznych Rzeczypospolitej Polskiej, a obowiązki Konsula Generalnego w Łucku od maja pełni Pan Krzysztof Sawicki.

Uczyć się, rozwijać, doskonalić…
W roku 2016 informowaliśmy Czytelników o licznych stypendiach i programach, konkursach i festiwalach. Był to Program Stypendialny Rządu Rzeczypospolitej Polskiej, Program Stypendialny imienia Lane’a Kirklanda, Stypendium i Dotacja imienia Krzysztofa Skubiszewskiego, Stypendia Wschodnie, konkurs na otrzymanie grantu na prowadzenie badań na Wydziale «Artes Liberales» Uniwersytetu Warszawskiego, Wschodnia Szkoła Letnia, Program Stypendialny Gaude Polonia – 2017, Wizyty Studyjne w Gdyni, Program «Podwójny Dyplom», Program «Biało-czerwone ABC», «І Biesiada Polonistyczna», coroczny konkurs recytatorski poezji i prozy polskiej dla mieszkańców Ukrainy, konkursy Polskiej Poezji Śpiewanej, «Być Polakiem», «Ja i Polska», «Polskie ślady», międzynarodowy konkurs napisania eseju w dziedzinie nauk społecznych, Ogólnopolski Konkurs Literacki oraz Międzynarodowy Konkurs Literacko-Plastyczny «Lubelszczyzna w legendach», projekt «Łuck – miasto wielokulturowe», Szkoła Lidera Polonijnego, Program Akademii Młodych Dyplomatów, festiwal «Strawiński i Ukraina» itp.

MW