ABC kultury polskiej: B – jak Beksiński Zdzisław
Artykuły

Demoniczna legenda towarzyszyła Beksińskiemu za życia, a po jego śmierci czarne barwy przybrały jeszcze bardziej intensywny odcień.

O sztuce współczesnej można rozprawiać długo i do upadłego. Należy tylko zadać pytanie, czy o upadłego i umęczonego odbiorcę nam chodzi? Cóż nam po upadłym człowieku, któremu pchamy pod nos wiekopomne dzieło, które nas doprowadza co najmniej do ekstazy, a jego do obłędu. Zatem należy wybrać metodę małych kroczków, aby podczas robienia zbyt dużego, nie potknąć się o ramę obrazu i nie paść na przysłowiową twarz.

Sztuki, tak jak różnorodności w jedzeniu lub miłości, musimy się nauczyć. Jeśli przez całe życie jemy tylko kotlet schabowy, ziemniaczki zapiekane z mizerią oraz zupę pomidorową, tudzież rosół, to nasz język, brzuch i cały nasz organizm może się zbuntować, gdy bez żadnego przygotowania i potrzebnych nauk wstępnych, wszak gra wstępna naprawdę nie jest przereklamowana, zafundujemy mu przeżycia z rozdziału potrawy dziwne a egzotyczne typu smażone robale i chrząszcze a mniej dramatycznie choćby grasicę, która już swoją nazwą może nas sponiewierać. Zatem jeśli człowiek był wychowywany tylko i wyłącznie na monumentalnej sztuce socrealizmu lub neoklasycyzmu tudzież radosnym, dość oczywistym, ładnym i łatwym w odbiorze, choć nie pozbawionym ogromnej dozy symbolizmu, realizmie – to jak można zachęcić takiego, uprzejmie proszę o wybaczenie, dość konserwatywnego oraz zachowawczego w swoich uniesieniach odbiorcę i, uwaga, przekonać go do tak zwanej sztuki współczesnej?

Dla wielu, co nie jest piękne, co nie może radośnie ozdobić ściany w przedpokoju lub bezproblematycznie zawisnąć obok telewizora, jest tylko i wyłącznie bohomazem, chorym wytworem jeszcze bardziej chorej wyobraźni jeszcze bardziej chorego człowieka, zwanego przez niektórych, równie jak on sam chorych, artystą. Przecież, za przeproszeniem, każdy głupi może postawić kilka kolorowych kresek oraz plamek albo ustawić psa i koguta na koniu i nazwać to dziełem sztuki. Koszmar! A czy obraz może przerażać, czy to jest w ogóle dopuszczalne, aby bać się tego, co zostało na płótnie uwiecznione? Czy pan malarz dokonując swego dzieła nie powinien dostarczać odbiorcy pięknych, subtelnych a nade wszystko estetycznych doznań?!

Zdzisław Beksiński zginął w dramatycznych okolicznościach, zamordowany we własnym mieszkaniu. 21 lutego 2005 r. umarł po otrzymaniu siedemnastu ciosów nożem zadanych przez syna znajomego. Beksiński przez całe swoje życie obsesyjnie obawiał się nieznajomych. Morderca należał do kręgu ludzi zaufanych. Jego ojciec remontował i opiekował się mieszkaniem artysty. Zabójca wyniósł z miejsca zbrodni dwa aparaty fotograficzne i płyty CD o wartości zaledwie tysiąca złotych. Tyle kosztowała śmierć Człowieka.

Fascynacja horrorem, okrucieństwem, wręcz wampirycznymi wizjami przejawiającymi się w pracach malarza sprawiają, że on sam staje się prawie prorokiem przewidującym i przepowiadającym własną śmierć. Pierwsze wystawy Beksińskiego wywołały sensację, a samego autora okrzyknięto skandalistą. Mgliste krajobrazy, szkielety wychodzące z grobów, rozpadające się trumny, potwory bez głów, krzyże oplecione strzępami ludzkiego ciała tworzą atmosferę mroku i grozy. Demoniczna legenda towarzyszyła artyście za życia, a po jego śmierci czarne barwy przybrały jeszcze bardziej intensywny odcień.

Życie Zdzisława Beksińskiego, jego relacje z najbliższymi – żoną i synem Tomaszem (znanym dziennikarzem muzycznym, który pięć lat przed śmiercią ojca w dzień Wigilii popełnił samobójstwo), jego twórczość oraz realia czasów, w których przyszło artyście tworzyć, stało się kanwą wbijającego w ziemię filmu Jana P. Matuszewskiego «Ostatnia rodzina» ze znakomitym Andrzejem Sewerynem w roli głównej.

Gabriela WOŹNIAK-KOWALIK,

nauczycielka skierowana do Łucka i Kowla przez ORPEG

CZYTAJ TAKŻE:

ABC KULTURY POLSKIEJ: A JAK ASAMBLAŻ

Powiązane publikacje
ABC kultury polskiej: Paweł Łoziński – reżyser w drodze
Artykuły
Paweł Łoziński to znany w Polsce reżyser, scenarzysta i producent interesujących filmów dokumentalnych. W wywiadzie dla internetowego radia «357» na pytanie: «Kim jesteś?» odpowiedział: «Człowiekiem w drodze».
24 maja 2022
Konopnicka: zawłaszczenia i rewizje
Artykuły
Była kobietą niezwykłą. Cechowała ją odwaga, determinacja, a przede wszystkim – niebywała ciekawość świata. Badacze jej życia i twórczości wiedzą to od dawna. Tymczasem większość osób przemierzających nazwane jej imieniem ulice ma w głowie zupełnie inny obraz. Staje im przed oczami matrona w długiej sukni, często w towarzystwie dzieci. Połączenie Matki Polki z narodowym wieszczem. 23 maja obchodzimy 180. rocznicę urodzin Marii Konopnickiej.
23 maja 2022
«Tam, gdzie grał – był teatr narodowy». Wspomnienie o Jerzym Treli
Artykuły
Był żywym pomnikiem teatru, a niektórzy mawiali wręcz, że «tam, gdzie gra Trela, tam jest teatr narodowy». Wybitny polski aktor Jerzy Trela zmarł 15 maja w Krakowie w wieku 80 lat.
18 maja 2022
Ochman – głos Polski prosto z Ameryki
Artykuły
Syn Polaków od lat mieszkających w USA wraca do Polski studiować śpiew solowy, dla sprawdzenia zgłasza się do telewizyjnego talent show i wygrywa. Oto Krystian Ochman – młody muzyk, który reprezentował Polskę w konkursie Eurowizja 2022 w Turynie, zdobywając dla nas 12. miejsce.
16 maja 2022
ABC kultury polskiej: Bez reszty oddany teatrowi
Artykuły
Kiedy ten wielki aktor umierał na serce 22 lutego 1992 r. w Teatrze Nowym w Poznaniu, jego ostatnie słowa były cytatem z «Króla Leara» Williama Shakespeare’a.
12 maja 2022
ABC kultury polskiej: Wacław Szymanowski – artysta, który wyrzeźbił muzykę
Artykuły
Konkurs Chopinowski za każdym razem rozpala do czerwoności emocje melomanów. Wiem coś na ten temat, albowiem, jak wielu podobnych mi ludzi, zawsze z wypiekami na twarzy oczekuję na werdykt jury. Przy tej okazji, wcześniej czy później, na ekranie telewizora musi pojawić się jedna z najbardziej znanych i rozpoznawalnych rzeźb.
19 kwietnia 2022
Jarosław Marek Rymkiewicz – prawda o naturze świata i o człowieku
Artykuły
Jarosław Marek Rymkiewicz zmarł 3 lutego 2022 r. Był poetą, eseistą, krytykiem literackim, dramaturgiem i publicystą politycznym.
27 marca 2022
ABC kultury polskiej: Rybak
Artykuły
Kiedy tylko zaczęłam trochę więcej rozpoznawać otaczający świat i zrozumiałam, że istnieją kredki, farby i ołówek – co ciekawe stolarski – a ich użycie daje mi ogromną przyjemność, w wolnych chwilach zajęłam się stawianiem swoich pierwszych kresek i barwnych plam na papierze.
17 marca 2022
ABC kultury polskiej: Mariusz Szczygieł – mistrz polskiego reportażu
Artykuły
Mariusz Szczygieł jest dziennikarzem, reportażystą, eseistą, pisarzem i wykładowcą akademickim. Największą popularność wśród czytelników przyniosła mu książka «Gottland» z 2015 r. Dziennik «Le Figaro» napisał o niej: «To nie jest książka, to klejnot».
15 lutego 2022