Festiwal, który powstał w 1966 r., pokazuje nam przez lata, że muzyka jest sztuką spotkania ze sobą tych, którzy grają i śpiewają z tymi, którzy słuchają we wspólnej, przyjaznej i interesującej przestrzeni.

«Wratislavia Cantans» już od 60 lat docenia ideę śpiewu solowego i chóralnego oraz łączy we Wrocławiu międzynarodowych artystów i publiczność, która wraca tu co roku we wrześniu, by słuchać i być razem ze sobą w ten jesienny czas zadumy.

Kiedy polski kompozytor, dyrygent i wybitny muzyk Andrzej Markowski wymyślił festiwal oratoryjno-kantatowy, zaproponował coś więcej niż zwykły cykl koncertów. Sama nazwa – «Wratislavia Cantans», czyli «Śpiewający Wrocław» – wskazuje na podkreślenie wyjątkowości ludzkiego głosu jako instrumentu najbliższego językowi i emocji wyrażającej to, co nam w duszy gra. Na koncertach zagościły wielkie formy wokalno-instrumentalne, chóry, soliści, ale też muzyka kameralna, kantaty i oratoria. Festiwal dziś nosi imię swojego twórcy.

Dzięki pasjonatom i wybitnym polskim muzykom festiwal rozwinął się w jedną z najważniejszych imprez muzyki klasycznej w Europie i został członkiem European Festivals Association, co oficjalnie nadało wydarzeniu rangę międzynarodową.

Historia festiwalu jest spleciona z Narodowym Forum Muzyki im. Witolda Lutosławskiego – gmachu o znakomitej akustyce i funkcjonalności, który stał się centrum Wratislavii. Poza nim koncerty odbywają się w kościołach, salach zamkowych i muzealnych, tworząc piękną i niezwykłą scenografię duchowo estetyczną.

Festiwal rozrósł się także poza centrum Wrocławia i zagościł w sąsiednich województwach. Miniony rok 2025 to dla festiwalu ponad pięćdziesiąt wydarzeń. Podkreśliły one ponownie, że Wratislavia to idea sieci – wspólnoty miejsc, ludzi i brzmień.

Jubileuszowa edycja festiwalu odbyła się w dniach 4–14 września 2025 r. pod hasłem «Raj utracony (?)». Ten znak zapytania być może dotyczył tego, czy raj został nam zabrany na zawsze, czy możliwe jest jego odzyskanie poprzez sztukę i zbudowanie choćby jego namiastki na ziemi.

Szczególnym wydarzeniem ostatniej edycji festiwalu była prapremiera «Requiem» Zygmunta Krauzego, poświęconego dzieciom – ofiarom wojen, z udziałem Sinfonii Varsovii, trzech chórów oraz dyrygenta Jacka Kaspszyka. W tych dniach publiczność uczestniczyła także w recitalu Théotime’a Langlois de Swarte’a i Thomasa Dunforda «The Mad Lover», w koncertach Magdaleny Hoffmann oraz w występie «Wrocław Baroque Ensemble» pod dyrekcją Andrzeja Kosendiaka. Martha Argerich wystąpiła wraz z «Orchestre Philharmonique de Monte-Carlo» i Charlesem Dutoitem, a John Eliot Gardiner poprowadził «The Constellation Choir & Orchestra».

Melomani mogli usłyszeć oratorium Scarlattiego «Cain, overo il primo omicidio» pod batutą René Jacobsa. W jubileuszowym programie znalazły się również koncerty zespołów «Vox Luminis», «Freiburger Barockorchester», «Ensemble Peregrina» czy «Goldberg Baroque Ensemble», a także wydarzenia edukacyjne i konkurs młodych zespołów kameralnych. Festiwal zakończyło wykonanie «Parsifala» Ryszarda Wagnera z udziałem Narodowego Forum Muzyki Filharmonii Wrocławskiej, śpiewaka René Pape oraz dyrygenta Christopha Eschenbacha.

«Wratislavia Cantans» od początku swego istnienia buduje zawsze program tematyczny – motyw, który łączy koncerty i miejsca danej edycji dla wielopokoleniowej już publiczności. Obok koncertów głównych ma ona możliwość wzięcia udziału w wydarzeniach edukacyjnych – spotkaniach, warsztatach, projekcjach filmowych, które pomagają w rozumieniu muzyki i jej różnych kontekstów. Dzięki temu «Wratislavia» pełni funkcję szkoły słuchania: uczy skupienia, cierpliwości i zachwytu nad niezwykłością ludzkiego głosu i tego, co może nam przekazać.

Przez okrągłe 60 lat festiwal «Wratislavia Cantans» przywraca znaczenie słowa śpiewanego, w różnych miejscach: w kościołach, synagogach, katedrach, na placach i ulicach oraz daje melomanom przestrzeń do słuchania brzmień z rożnych epok i z rożnych kultur. Jest nadzieją na to, że słowo, które było na początku, jak mówi «Biblia» i muzyka są wyznacznikiem człowieczeństwa i wyrażają marzenie o lepszym życiu dla każdego człowieka na ziemi.

Festiwal wrocławski jest mocnym polskim znakiem muzycznym w kulturze zjednoczonej Europy. Jeśli chcesz posłuchać muzyki sakralnej, etnicznej, religijnej, ale też muzyki eksperymentalnej, jeśli chcesz zobaczyć światowe sławy i początkujących śpiewaków, nie może cię zabraknąć na tym polskim święcie muzyki klasycznej. Wrocław śpiewa także dla ciebie. Podróżuj z nim poprzez mosty różnych kultur i epok. Zobacz, jak wyglądał koncert na instrumentach z poprzednich epok. Posłuchaj ponownie polskich kompozytorów, takich jak Karol Szymanowski, Henryk Mikołaj Górecki czy Krzysztof Penderecki.

Festiwal jest spotkaniem artystów, widzów i budowaniem wspólnoty, która pragnie namiastki raju, dobra i piękna na naszym świecie obfitym w różne oblicza zła.

Wiesław Pisarski,

nauczyciel skierowany do Kowla przez ORPEG

fot. Natalia Denysiuk