ABC kultury polskiej: Konkurs Chopinowski
Artykuły

W tym roku w Warszawie po raz dziewiętnasty spotkali się najlepsi wirtuozi fortepianu. Było to święto muzyki wybitnego polskiego pianisty i kompozytora, światowych talentów, wielkich emocji, ale także kontrowersji wokół werdyktu jury. To wszystko pod nazwą Międzynarodowego Konkursu Pianistycznego im. Fryderyka Chopina.

W te dni nawet ci, którzy na co dzień nie słuchają muzyki poważnej, starają się wygospodarować trochę czasu na wysłuchanie kilku uczestników festiwalu. Zwłaszcza tych, o których mówi się w kuluarach, że mają największe szanse na wygraną.

Inicjatorem powstania konkursu był Jerzy Żurawlew – polski pianista, pedagog i profesor Konserwatorium Warszawskiego. Martwił się, że maleje coraz bardziej zainteresowanie muzyką Chopina i postanowił stworzyć międzynarodowe zawody, w których młodzi pianiści mieli interpretować wyłącznie utwory Chopina. W roku 1927 odbył się pierwszy konkurs.

Przez wszystkie lata konkurs wzbudzał wiele emocji i jednocześnie był drogą do światowej kariery lub do zakończenia marzeń o sławie. Pierwszą Polką, która wygrała konkurs była Halina Czerny-Stefańska. Wydarzyło się to w 1949 r. Natomiast w 1975 r. zachwycił zgodnie słuchaczy i jury zaledwie osiemnastoletni Krystian Zimerman, zwyciężając bezapelacyjnie i otwierając sobie drzwi do międzynarodowej kariery. W 2005 r. wygrał kolejny Polak – Rafał Blechacz, który miał taką przewagę nad innymi pianistami, że jury nie przyznało nagrody za drugie miejsce.

W czasie konkursów nie zabrakło kontrowersji wokół uczestników i ich oceny: w roku 1980 nie dostał się do finału Ivo Pogorelic, co wywołało protest jurorki Marthy Argerlich i wielką dyskusję ogólnopolską, w roku 1995 z kolei do finału nie wszedł Nelson Goerner, który bardzo spodobał się publiczności i była ona przekonana, że ma wielkie szanse na zwycięstwo.

W tym roku do finału weszło 11 uczestników: Polak Piotr Alexewicz, Kanadyjczyk Kevin Chen, Gruzin David Khrikuli, Japonka Shiori Kuwahara, Chińczyk Tianyou Li, Amerykanin Eric Lu, Chinka Tianyao Lyu, Malezyjczyk Vincent Ong, Japonka Miyu Shindo, Chinka Zitong Wang i Amerykanin William Yang.

Pierwsze miejsce zdobył ostatecznie Eric Lu z USA, który po raz drugi wziął udział w konkursie. Drugie miejsce zajął Kevin Chen z Kanady, a trzecie – Zitong Wang z Chin.

Na zdjęciach: Eric Lu, zwycięzca XIX Międzynarodowego Konkursu Pianistycznego im. Fryderyka Chopina. Fot. Krzysztof Szlęzak / NIFC. Źródło: chopincompetition.pl

Wyniki ogłoszono w nocy z 21 na 22 października. Wywołały jednak szereg kontrowersji zarówno wśród ekspertów, melomanów i, co jest znakiem czasów, internautów. Zaskakujące dla nich było to, że Eric Lu nie otrzymał żadnych nagród dodatkowych. Zostały one natomiast przyznane tym, którzy nie dotarli do finału. Zdziwienie wywołało też to, że nie awansowali faworyci publiczności, w tym Piotr Pawlak. Kontrowersyjne było dla widzów nawet to, że jurorzy nie mogli się ze sobą kontaktować aż do finału, a oceny były zliczane anonimowo w Excelu.

Kontrowersje również wywołało zajęcie dopiero czwartego miejsca przez Chinkę Tanyao Lyiu, która zdobyła swoimi występami serca krytyków muzycznych, komentatorów i widzów. Wysoko oceniono jej warsztat, przekazywane emocje w muzyce i dojrzałość artystyczną.

Obserwatorzy konkursu podkreślali też ważną rolę, jaką odegrał podczas finałowych występów dyrygent Andrzej Boreyko, prowadzący Państwową Orkiestrę Filharmonii, który bardzo ciepło witał młodych pianistów i dodawał im otuchy przed występem i po zagraniu utworu.

Dla miłośników muzyki Fryderyka Chopina to przede wszystkim muzyka, to spotkanie z geniuszem Chopina, który wciąż inspiruje, wzrusza i łączy wszystkie pokolenia i który promuje polską muzykę na całym świecie jest w tych dniach najważniejsze. W dobie Internetu łatwiej słuchać na żywo ponadczasowej muzyki Fryderyka Chopina i dla melomanów nie jest aż takie istotne, kto wygra ten konkurs, ale podziwianie młodych ludzi, którzy tak bardzo kochają tę muzykę, że oddają jej tyle sił, serca i czasu ze swojego życia. Aby tak grać, jak oni, trzeba ćwiczyć po 12 godzin codziennie od dzieciństwa, trzeba poświęcić się bezgranicznie tej muzyce.

Jeśli chodzi o zdobycze finansowe to zdobywca I nagrody otrzymał 60 tys. euro i złoty medal, II nagrody – 40 tys. euro i srebrny medal, III nagrody – 35 tys. euro i brązowy medal. Laureaci IV, V i VI nagrody otrzymali kolejno 30 tys., 25 tys. i 20 tys. euro. Pozostałym finalistom zostały przyznane równorzędne wyróżnienia w wysokości 8 tys. euro. 

Organizatorem Międzynarodowego Konkursu Pianistycznego im. Fryderyka Chopina jest Narodowy Instytut Fryderyka Chopina. Następne przeżycia, emocje i kontrowersje czekają na nas dopiero w roku 2030 podczas jubileuszowego konkursu. Już wiadomo, że przewodniczącym jury będzie zwycięzca z roku 2005 – Rafał Blechacz.

Wiesław Pisarski,
nauczyciel skierowany do Kowla przez ORPEG

Fot. Wojciech Grzędziński, Krzysztof Szlęzak / NIFC. Źródło: chopincompetition.pl

Powiązane publikacje
ABC kultury polskiej: Sergiusz Piasecki – pisarz, przemytnik i szpieg
Artykuły
Gdybyśmy chcieli poszukać postaci, której życiorys mógłby konkurować z najlepszymi amerykańskimi filmami sensacyjnymi, to Sergiusz Piasecki byłby świetnym wyborem.
08 maja 2026
ABC kultury polskiej: Jan Brzechwa nie tylko dla dzieci
Artykuły
Jan Brzechwa to postać, która udowadnia, że można być jednocześnie poważnym prawnikiem i niepoważnym mistrzem pióra. Mistrzem tak poważnie niepoważnym, że do dziś dzieci w całej Polsce uczą się jego wierszy szybciej niż tabliczki mnożenia, a dorośli recytują je z podejrzanym błyskiem nostalgii w oku.
20 kwietnia 2026
ABC kultury polskiej: Helena Modrzejewska – Polka, która podbiła Amerykę
Artykuły
Przyszła na świat 12 października 1840 r. w Krakowie. Jako aktorka odniosła sukces, o jakim marzy każdy stający na scenie teatru i przed okiem kamery filmowej – zdobyła Amerykę, jednak nigdy nie zapomniała o swojej Ojczyźnie, do której regularnie wracała przez całe życie.
08 kwietnia 2026
ABC kultury polskiej: Ewa Rossano – harmonia brązu i szkła
Artykuły
Ewa Rossano należy do niezwykle interesujących głosów współczesnej sztuki. Jej liczne rzeźby są opowieścią o sile i kruchości człowieka, trwaniu i przemijaniu. Część jej prac to brąz – symbol wielkiego ciężaru i brzemię dramatycznej historii człowieka, a druga część to szkło – światło i blask wspaniałych jego osiągnięć. Artystka maluje także obrazy oraz robi etiudy filmowe.
13 marca 2026
ABC kultury polskiej: Ludzie gór. Wanda Rutkiewicz i Jerzy Kukuczka
Artykuły
Ludzie gór nie należą wyłącznie do geografii. Do mniejszych i większych wzniesień, które przeciętnego człowieka przyprawiają o zawrót głowy. Przynależą do pewnego sposobu myślenia, do wewnętrznego krajobrazu, w którym granice wyznacza nie mapa, lecz odwaga i strach, upór i zwątpienie, a także samotność.
06 lutego 2026
ABC kultury polskiej: «Wratislavia Cantans» – Wrocław śpiewa od 60 lat!
Artykuły
Festiwal, który powstał w 1966 r., pokazuje nam przez lata, że muzyka jest sztuką spotkania ze sobą tych, którzy grają i śpiewają z tymi, którzy słuchają we wspólnej, przyjaznej i interesującej przestrzeni.
22 stycznia 2026
ABC kultury polskiej: Na świątecznym stole
Artykuły
Historia, tradycja i kultura każdego narodu to także kuchnia i potrawy podawane na świąteczny stół. W Polsce tę prawdę widać szczególnie wyraźnie podczas Wigilii, kiedy to na białym obrusie pojawiają się dania, które, choć nieraz przechodzą subtelne modernizacje lub ulegają dziwnym i nie zawsze przemyślanym przemianom, w swej istocie pozostają nośnikiem pamięci o dawnych czasach, wierzeniach, a nawet o sposobie myślenia naszych przodków.
23 grudnia 2025
ABC kultury polskiej: «Halo, halo, Polskie Radio Warszawa!»
Artykuły
Kto by pomyślał, że Polskie Radio jest z nami już sto lat. Wyobrażam sobie życie bez telewizji, ale bez radia już nie. Towarzyszyło mi zawsze. Należę do tej grupy, która szczególnie była związana z Programem 3 Polskiego Radia, z programem satyrycznym «60 minut na godzinę» emitowanym w latach 1974 – 1981 i z «Listą Przebojów Programu 3» Marka Niedźwieckiego nadawaną od 1982 r. do 2020 r.
12 grudnia 2025
ABC kultury polskiej: Książę celuloidu
Artykuły
Michał Waszyński to wielobarwna, wielowarstwowa i paradoksalna postać, której życiorys jest gotowym scenariuszem filmowym.
28 listopada 2025