Opracowując pamiętniki Zygmunta Szczęsnego Felińskiego, nagle doszedłem do wniosku, że w żadnej publikacji nie natknąłem się na wzmiankę o tym, że w Łucku zachował się budynek, w którym uczył się przyszły święty. Sam fakt wydaje się powszechnie znany, ale przewodniki turystyczne o tym milczą.

W swoich «Pamiętnikach» Zygmunt Szczęsny Feliński, opisując prześladowanie wszystkiego, co polskie po klęsce powstania listopadowego 1830–1831, zauważa: «Z pozostałych zaś [wykładowców zamkniętego Liceum Krzemienieckiego], których konieczność materialna zmuszała do przyjęcia wymaganych przez rząd warunków, złożono koszlawe grono nauczycieli gimnazjalnych, pod wodzą kilku rodowitych Moskali i powierzono im nowozałożone gimnazjum w Łucku, które pomieszczono w klasztorze wygnanych z Łucka Sióstr Miłosierdzia» (s. 74). Na tejże stronie dodaje: «Kiedy na żądanie umierającego ojca, matka moja umieściła mię w Łucku, miałem wówczas zaledwie lat dziesięć» (czyli był rok 1832 – rok założenia gimnazjum).

Następnie arcybiskup szczegółowo opisuje kadrę pedagogiczną, atmosferę placówki edukacyjnej i życie jej wychowanków. I choć nigdzie wprost nie mówi, że był także uczniem tej instytucji, to można z tego wyciągnąć jednoznaczny wniosek, bo było to wówczas jedyne gimnazjum w Łucku.

Mieściło się ono w budynkach należących wcześniej do rzymskokatolickiej katedry Trójcy Przenajświętszej, która spłonęła w 1781 r. Obecny adres: ul. Katedralna, 17–19. W przewodnikach turystycznych budynki te nazywane są Klasztorem Szarytek. Szarytki, czyli Siostry Miłosierdzia św. Wincentego a Paulo, przybyły do ​​Łucka w 1829 r. na zaproszenie biskupa Kacpra Kazimierza Cieciszowskiego. Przez pewien czas opiekowały się sierocińcem «Angelica» założonym przez Józefę Polanowską oraz szpitalem dla osób starszych. W latach 30. XIX w. wymienione budynki należały do ​​tego zgromadzenia. W 1834 r. Gimnazjum Łuckie zostało przeniesione do Klewania. Zygmunt Szczęsny pisze o tym tak: «Kiedy po dwóch latach gimnazjum, dla szczupłości pomieszczenia, przeniesione zostało do Klewania…» Ten fragment wspomnień można uznać za kolejny dowód, że studiował właśnie w tym gimnazjum.

Z dalszej historii tego budynku warto wspomnieć, że od stycznia do sierpnia 1841 r. w Łuckiej Szkole Szlacheckiej, mieszczącej się tu po gimnazjum, uczył języka rosyjskiego wybitny pisarz ukraiński Pantełejmon Kulisz. Przewodniki turystyczne wskazują na ten fakt, ale nie wspominają o nauce Świętego Zygmunta Szczęsnego Felińskiego w tych murach. To przeoczenie powinno zostać naprawione.

Anatol Olich