Zapraszamy Państwa na łamy pierwszego w tym roku numeru «Monitora Wołyńskiego». Piszemy w nim m.in. o Wandzie Czajkowskiej-Rad – najstarszej Polce w Łucku, biskupie łuckim, który był papieżem, Edmundzie Malinowskim, który powrócił do Kiwerc, a także świętach Bożego Narodzenia w polskich towarzystwach oraz nowościach wydawniczych.

Gazeta jest dostępna w wersji papierowej w polskich organizacjach na terenie obwodu wołyńskiego, rówieńskiego i tarnopolskiego oraz w wersji elektronicznej w zakładce «Archiwum PDF» na naszej stronie.

***

7 stycznia Wanda Rad skończyła 97 lat. Jest najstarszą Polką Łucka. Od urodzenia mieszka na Starym Mieście, niedaleko Zamku Lubarta. Miasto opuszczała na dłuższy okres tylko w czasie II wojny światowej (była więźniarką obozu koncentracyjnego Dachau, a następnie została wywieziona na roboty przymusowe do Monachium) oraz w 1947 r., kiedy po powrocie z Niemiec została wysłana przez władze radzieckie na roboty przymusowe do Ałczewska na wschodzie Ukrainy. Rodzinne historie Wandy Czajkowskiej-Rad zamieściliśmy na str. 4–5.

W styczniu 1745 r. urodził się Kacper Kazimierz Cieciszowski, przyszły biskup łucko-żytomierski (dokładna data urodzenia nie jest znana). Po pierwszym rozbiorze Rzeczypospolitej (1772) faktycznie został papieżem. Więcej o tym w kolejnym odcinku wspomnień św. Zygmunta Szczęsnego Felińskiego na str. 10–11.

W Kiwercach została otwarta wystawa poświęcona Edmundowi Malinowskiemu – nauczycielowi i żołnierzowi urodzonemu w tym mieście. Walczył w I wojnie światowej, wojnie polsko-bolszewickiej, III powstaniu śląskim, kampanii wrześniowej, a także w powstaniu warszawskim, podczas którego dowodził m.in. w tym plutonem głuchoniemych. W latach 1921–1931 pracował jako nauczyciel w Kiwercach, Hubinie, Rudni i Sokolu w powiecie łuckim. Więcej na str. 16.

2022 rok obfitował w nowości wydawnicze w tarnopolskim Wydawnictwie Krok. Przy wsparciu Instytutu Literatury w Krakowie oraz Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego RP ukazały się tu m.in. ukraińskie przekłady powieści «Komysze» – pierwszej części «Trylogii Ukraińskiej» Józefa Łobodowskiego, «Dziadów» Adama Mickiewicza, «Trenów» Jana Kochanowskiego, a także «Języki rzeczywistości. O twórczości Juliana Kornhausera» Adriana Glenia, «Anegdota o istnieniu. O twórczości Haliny Poświatowskiej» Bartosza Suwińskiego. Piszemy o tym na str. 7.

Także w 2022 r. w lwowskim wydawnictwie «Czowen» ukazało się drugie wydanie ukraińskiego przekładu reportażu Wojciecha Tochmana o ludobójstwie Bośniaków «Jakbyś kamień jadła». W przededniu Świąt Bożego Narodzenia w Łucku odbyła się prezentacja tej książki z udziałem tłumacza Andrija Bondara oraz autora, który połączył się zdalnie. Więcej na str. 6.

W dzisiejszym numerze piszemy również o:

– świątecznych paczkach od Polaków z Krakowa dla Polaków z Wołynia (str. 1);

– spotkaniu opłatkowym w Stowarzyszeniu Kultury Polskiej im. Ewy Felińskiej na Wołyniu (str. 8);

– jasełkach w Kowlu (str. 8);

– wspólna modlitwa w Dubnie (str. 9);

– świętach w Kostopolu (str. 12).

Zapraszamy do lektury!

***

Projekt wspierany ze środków Kancelarii Prezesa Rady Ministrów w ramach konkursu Polonia i Polacy za Granicą 2021.

Projekt «Polskie media na Ukrainie 2021–2022» realizowany przez Fundację Wolność i  Demokracja.