Kazachstan kojarzy się Polakom z cierpieniem i miejscem zesłania, gdzie zostali siłą wywiezieni przez sowietów i skąd ze wszystkich sił pragnęli się wydostać. Kapłan, którego jubileusz obchodzimy, pozostał tam dobrowolnie.
115 lat temu, 4 stycznia 1905 r., w Berdyczowie urodził się Władysław Bukowiński. Jego ojciec, Cyprian Józef, był cenionym specjalistą w przemyśle cukrowniczym, więc rodzina musiała często się przeprowadzać. Władysław kształcił się w najlepszych gimnazjach w Kijowie, Żmerynce i Płoskirowie. W 1920 r., uciekając przed bolszewikami, Bukowińscy przenieśli się do Polski. Zdolny młodzieniec ukończył równolegle dwie uczelnie – Uniwersytet Jagielloński i Polską Szkołę Nauk Politycznych. W 1926 r. wstąpił do Wyższego Seminarium Duchownego w Krakowie, w 1931 r. otrzymał święcenia kapłańskie. W 1936 r. młody kapłan został, na jego wniosek, przeniesiony do diecezji łuckiej.
W latach 1936–1939 Władysław Bukowiński był wykładowcą w miejscowym seminarium, jednocześnie kierował Instytutem Wyższej Kultury Religijnej, był redaktorem czasopisma «Spójnia» i zastępcą redaktora «Życia Katolickiego». W listopadzie 1939 r., już po wybuchu II wojny światowej, ordynariusz diecezji łuckiej biskup Adolf Piotr Szelążek mianował Bukowińskiego proboszczem parafii katedralnej w Łucku. Po aresztowaniu przez sowietów Bukowiński był przetrzymywany w więzieniu przez prawie rok. Tylko cudem przeżył eksterminację więźniów w Łucku w dniach 23–24 czerwca 1941 r.
Lata duszpasterstwa podczas wojny były bardzo trudne, a w styczniu 1945 r. łucki proboszcz został ponownie aresztowany. Razem z biskupem Szelążkiem oraz siedmioma innymi łuckimi kapłanami został oskarżony o zdradę stanu i szpiegostwo. Wyrok – 10 lat w obozach. Cztery lata Bukowiński spędził na wycince lasu w łagrach Czelabińska i sześć w kopalniach Karagandy.
Zdjęcie ze sprawy karnej
Mimo morderczej pracy w lesie i w kopalniach ksiądz Władysław wciąż głosił więźniom miłość Boga, a nawet prowadził dla polskiej młodzieży kurs historii Polski. Podczas późniejszego pobytu Bukowińskiego w Polsce wykłady te zostały przeniesione na papier i opublikowane pt. «Historia – nauczycielką życia». Po wypuszczeniu na wolność w 1954 r. kapłan został skazany na trzyletnie zesłanie do Karagandy.
Tak opisywał swoją posługę w tym czasie: «Opatrzność Boża działa nieraz i przez ateistów, którzy zesłali mnie tam, gdzie ksiądz był potrzebny. (…) Pracy kapłańskiej (…) było wiele, jak nigdy przedtem i potem w moim życiu». W 1955 r. władze zaproponowały Bukowińskiemu repatriację do Polski. Odmówił, bo uważał, że tu jest bardziej potrzebny.
Uroczysta Pierwsza Komunia polskich dzieci w Kazachstanie. 15 sierpnia 1968 r., Karaganda
W 1958 r. ksiądz Władysław Bukowiński został aresztowany po raz trzeci. Podczas procesu sądowego kapłan bronił się sam, ponieważ był z wykształcenia prawnikiem. Tym razem otrzymał «tylko» trzy lata więzienia. Po uwolnieniu niósł Chrystusa dziesiątkom tysięcy katolików różnych narodowości w Kazachstanie, Uzbekistanie i Tadżykistanie. W 1965 r. i 1969 r., otrzymując odpowiednie zezwolenia, przyjeżdżał do Polski na leczenie, ponieważ zdrowie miał mocno nadwyrężone przez lata pobytu w łagrach. Leczenie sfinansował nie kto inny, jak biskup krakowski Karol Wojtyła, późniejszy papież Jan Paweł II. Pomimo nacisków przyjaciół Bukowiński wrócił do Kazachstanu.
W 1973 r. stan zdrowia kapłana gwałtownie się pogorszył, ksiądz Władysław został znów zmuszony do wyjazdu do Polski. Lekarze nalegali na długotrwałe leczenie. «Grób kapłana również apostołuje» – odpowiedział ksiądz Władysław i wrócił do swoich wiernych. Zmarł w 1974 r., został pochowany w Karagandzie. Beatyfikowany w 2016 r.
Anatol OLICH
CZYTAJ TAKŻE:
DO ŁUCKA PRZYWIEZIONO PŁYTĘ NAGROBNĄ BISKUPA SZELĄŻKA
W ŁUCKU ODSŁONIĘTO TABLICE UPAMIĘTNIAJĄCE KSIĘŻY KATOLICKICH I OFIAR MASAKRY W WIĘZIENIU W 1941 ROKU
