Związki frazeologiczne: Prorocze sny
Artykuły

W sny wierzyły nasze babki i prababki oraz ich mężowie, choć za żadne skarby świata do tego by się nie przyznali. Po poradę astrologów, wróżbitów a także tych, co na snach i różnych tajemnych symbolach się znają, sięgały koronowane głowy tudzież i zwykli zjadacze chleba od takich praktyk nie stronili.

W cyklicznie powtarzających się majakach sennych, zdarzeniach dziwnych, żadnych na pozór z rzeczywistością związku nie mających, dopatrywano się przepowiedni wszelakich do przeróżnych okoliczności dopasowanych. W rozmowach zaś, konspiracyjnym szeptem prowadzonych, z ust do ust wieść przekazywano o snach proroczych ludzi szczególnie z metafizycznym światem związanych.

Przez wieki rosła więc ta wiedza na domysłach oraz spekulacjach oparta, cieniutką nicią spleciona z doświadczeniem i obserwacją pokoleń. Tak też i wiele spraw doczesnych ze snami łączono. Nawet na wyjątkową kobietę, zachwycającą swą urodą, mówić zaczęto, że jest piękna jak sen. Pod warunkiem oczywiście, że ten ostatni zaiste do uroczych należał i nie był strasznym koszmarem, od którego każdy by uciekał, gdzie pieprz rośnie.

Wielu ludziom sen z powiek spędza myśl, że oto, gdy tylko udadzą się na spoczynek, po raz kolejny przeniosą się w obcy, wrogi świat, w którym czują się bezbronni. Obudzą się zmęczeni i przerażeni. Wolni od takich przeżyć i zastanawiania się, co też w naszej projekcji nocnej mogą oznaczać długie włosy na naszej głowie, skoro przez całe życie nosimy krótką fryzurę lub jesteśmy łysi jak kolano, albo że uciekaliśmy przed pędzącym, różowym pociągiem na grzebiecie słonia pomalowanego w gwiazdki, są ci, którzy kamiennym snem zasypiają i nawet strzał z armaty czy cała kanonada by ich nie zbudziła, a po przebudzeniu zawsze twierdzą, że nic im się nie śniło.

Pomijając jednak wszelkie proroctwa ze snami związane, najgorszą wszak rzeczą jaką drugiemu człowiekowi w objęcia Morfeusza zmierzającemu uczynić możemy, jest wybicie go ze snu paplaniną własną tudzież innym niebacznym zachowaniem. I tego zawsze się wystrzegajmy.

Za żadne skarby świata, czyli wyraźnie określamy, że nie ma takiej ceny, za którą gotowi jesteśmy coś zrobić lub powiedzieć.

Konspiracyjny szept oznacza bardzo cichą rozmowę, taką, której nikt nie usłyszy.

Sny prorocze, to takie, które sprawdzają się w rzeczywistości, mające do niej konkretne odniesienie.

Jest piękna jak sen – oznacza, że ktoś ma wyjątkową urodę, powiedzenie odnosi się zwykle do kobiet.

Uciekać gdzie pieprz rośnie – czyli bardzo daleko i raczej bez zbytniej zwłoki, szybko.

Coś spędza komuś sen z powiek – to znaczy, że czymś się bardzo martwi, przejmuje.

Spać kamiennym snem oznacza, że śpimy głęboko i trudno jest nas obudzić. Czasem mówimy wówczas, że mamy twardy sen, w przeciwieństwie do lekkiego, z którego byle szmer może nas postawić na nogi.

Wybić kogoś ze snu, czyli zwyczajnie uniemożliwić drugiemu człowiekowi spokojne zasypianie.

Postawić kogoś na nogi – obudzić go, ściągnąć z łóżka.

Gabriela WOŹNIAK-KOWALIK,
nauczycielka skierowana do Łucka i Kowla przez ORPEG

CZYTAJ TAKŻE:

ZWIĄZKI FRAZEOLOGICZNE: MEDYCZNE SŁÓWKA

ZWIĄZKI FRAZEOLOGICZNE: TAKIE SOBIE SPOTKANIA

ZWIĄZKI FRAZEOLOGICZNE: SPOŻYWCZE ALIANSE

ZWIĄZKI FRAZEOLOGICZNE: DAMSKIE TOREBKI

ZWIĄZKI FRAZEOLOGICZNE: DOMOWE PORZĄDKI

ZWIĄZKI FRAZEOLOGICZNE: SAVOIR-VIVRE NA CO DZIEŃ

ZWIĄZKI FRAZEOLOGICZNE: SEZON OGÓRKOWY

ZWIĄZKI FRAZEOLOGICZNE: STRACH MA WIELKIE OCZY

Powiązane publikacje
Związki frazeologiczne: Patriotyzm, jak kij w mrowisku
Artykuły
Patriotyzm jest pojęciem ciężkim jak stary, trochę pęknięty dzwon, który rozbrzmiewa tylko wtedy, gdy ktoś naprawdę ma odwagę go poruszyć. W teorii to miłość do Ojczyzny, troska o wspólnotę, gotowość do poświęceń. W praktyce coraz częściej przypomina starannie wyreżyserowany spektakl, w którym więcej jest gestów niż treści, więcej deklaracji niż czynów, więcej pustych słów niż konkretów.
18 marca 2026
Związki frazeologiczne: Tadek niejadek i Kokoszka smakoszka
Artykuły
Jedzenie, mimo że temat wydaje się nad wyraz przyjemny, to z jakichś tajemniczych, na pewno pozaziemskich przyczyn, dzieli ludzi. Bardziej, choć może to wyglądać na herezję, niż polityka. Przykładem jest pytanie, czy rosół powinien być z makaronem czy z ziemniakami.
11 marca 2026
Związki frazeologiczne: Kindersztuba
Artykuły
Dobrego wychowania, podobnie jak markowej, wyśmienitej porcelany, dziś używa się głównie na specjalne okazje. Od wielkiego dzwonu. Kiedyś stała w kredensie, była na widoku i broń Boże nie wolno było jej bez powodu dotykać w obawie przed stłuczeniem.
20 lutego 2026
Związki frazeologiczne: Prawo dżungli, czyli silniejszy może więcej
Artykuły
Prawo dżungli brzmi jak coś bardzo odległego, egzotycznego, należącego do świata lian, kłów i pazurów. Kojarzy się z filmem przyrodniczym, w którym nieziemskim głosem Krystyna Czubówna tłumaczy, dlaczego antylopa w brutalnej potyczce właśnie przegrała swoją życiową debatę z lwem.
30 stycznia 2026
Związki frazeologiczne: Pieniądze wyrzucone w błoto
Artykuły
Istnieje w języku polskim związek frazeologiczny tak pojemny, że można by w nim przechowywać budżet państwa, kilka nietrafionych inwestycji i jeden bardzo drogi ekspres do kawy. Kupiony, bo był na promocji, a później okazało się, że tą decyzją trafiliśmy jak kulą w płot. Mowa oczywiście o klasyce gatunku: pieniądze wyrzucone w błoto.
21 stycznia 2026
Związki frazeologiczne: Śmieci w języku polskim
Artykuły
Otwieram lodówkę, a tam… breakfast time. Wychodzę na spacer i słyszę, jak sąsiadka woła do psa: Come in, Lucy, idziemy na chatę! Włączam telewizor – a tam cały polski język próbuje desperacko przypomnieć sobie, kim właściwie jest. I nie winię go.
05 stycznia 2026
Związki frazeologiczne: Nos na kwintę, czyli trudna sztuka narzekania
Artykuły
Zadziwiające, że ludzkość osiągnęła etap lotów w kosmos, inteligentnych domów i urządzeń, które są jak wielkie gumowe ucho i potrafią podsłuchiwać nasze rozmowy, by potem ni z gruszki ni z pietruszki proponować nam «idealny odkurzacz w promocji». Jednocześnie nie potrafi ujarzmić jednej, wyjątkowo prymitywnej siły natury: umiejętności narzekania.
16 grudnia 2025
Związki frazeologiczne: Pożyczki, czyli jak najszybciej stracić przyjaciół
Artykuły
«Pożycz mi stówkę, jak babcię kocham oddam jutro» – to z pozoru niewinne zdanie i prośba w nim zawarta w historii ludzkości zapoczątkowały więcej tragedii niż wojny trojańskie, nieudane randki i wszystkie remonty razem wzięte.
02 grudnia 2025
Związki frazeologiczne: Sztuka chomikowania
Artykuły
Od czasu do czasu w każdym człowieku odzywa się, częstokroć bardzo głęboko ukryty, gen odpowiedzialny za robienie zapasów. Nie ma to najmniejszego znaczenia, czy chodzi o wypełnienie po brzegi domowej spiżarni, ponieważ zima zbliża się nieubłaganie, czy właśnie trafiliśmy na promocję makaronu albo paprykarza szczecińskiego.
14 listopada 2025