Związki frazeologiczne: Savoir-vivre na co dzień
Artykuły

To była niewielka, niepozorna książeczka, wydana na zwykłym papierze i na pierwszy rzut oka niczym nie odróżniająca się od wielu jej podobnych. Autora niestety nie pamiętam. Tym, co czyniło ją szczególną był rok wydania, 1927 i tytuł: «Savoir-vivre dla każdego».

Niestety w wyniku wielu przeprowadzek, pakowania się w niezliczoną ilość kartonów i zmiany miejsca zamieszkania, mała broszurka przepadła jak kamień w wodę. Ponieważ człowiek był młody, a co za tym idzie głupi jak but, a w głowie miał pstro więc zgubą nie przejął się zbytnio, ale teraz, z wielu powodów, z żalem myślę o tej stracie.

Z nutką lekkiej melancholii i zadumy przypominam sobie wykwintny, barokowy język jakim była napisana, a rady i wskazówki dotyczące zachowania w miejscach publicznych oraz domowym zaciszu wywołują mój uśmiech.

Etykieta w najdrobniejszych szczegółach opisywała zasady: gdzie i z kim bywać, jak się stosownie ubierać, jak jeść i jak się bawić. Z łezką w oku wspominam poradnik, w którym wyraźnie określano takie szczegóły, jak sposób trzymania sztućców, zalecając by łyżkę dzierżyć trzema palcami i pamiętać, że nóż nie jest szablą i chwytamy go również trzema palcami, a nie całą dłonią. Nie kroimy nim ziemniaków, warzyw, pulpetów, kotletów mielonych, a broń Boże nie wkładamy go do ust. Przy stole siedzimy prosto, nie lepimy kulek z chleba, nie opieramy się o stół, a łokci nie kładziemy na blacie. Nie mlaszczemy, nie rozmawiamy głośno, a wokół siebie nie robimy bałaganu. Serwetka nie jest tylko ozdobą, zwłaszcza gdy jesteśmy z wizytą zwracamy uwagę na zachowanie gospodyni, ponieważ to ona daje znak, kiedy należy zacząć jeść, kładąc serwetkę na swoich kolanach jako pierwsza.

Autor książki drobiazgowo instruował w kwestii zachowania na ulicy, gdzie, za nic w świecie, nie wolno było spożywać żadnych posiłków, nawet lodów. Do tego celu służyły kawiarnie. Idąc chodnikiem zatłoczonego miasta nie rozpychamy się łokciami, nie potrącamy innych, starszym i kobietom ustępujemy miejsca i oczywiście nie plujemy pod nogi ani sobie, ani innym przechodniom, albowiem czynność taka do eleganckich nie należy i higieniczna także nie jest.

Tak to poradnik traktował o savoir-vivre, czyli w dowolnym tłumaczeniu wiedzy o życiu oraz zasadach dobrego wychowania. Do etykiety ogromną wagę przykładano w starożytnej Grecji, natomiast w średniowieczu wszystkie warstwy społeczne miały podobne maniery. Raczej prostackie. Ponownie nacisk na savoir-vivre kładziono w renesansie. Dopiero w latach 60 XX wieku przywiązanie do etykiety zmalało. Czy słusznie? W tym miejscu każdy musi już sam sobie odpowiedzieć pamiętając jednak, że znajomość zasad dobrego wychowania jest niezbędna, gdy zależy nam na zrobieniu na kimś dobrego wrażenia.

Na pierwszy rzut oka – na pozór, na początku, wstępnie.

Coś (lub ewentualnie ktoś) przepadło (przepadł) jak kamień w wodę, czyli bez śladu – powiemy tak, gdy długo szukamy i nie możemy czegoś (kogoś) znaleźć.

Być głupim jak but oznacza bezgraniczną głupotę.

Mieć pstro w głowie – nie myśleć poważnie o życiu i ważnych sprawach.

Z łezką w oku, czyli ze wzruszeniem.

Domowe zacisze – oznacza nasze cztery kąty, miejsce, gdzie czujemy się dobrze i bezpiecznie.

Barokowy język to bardzo wyszukany sposób komunikowania się, pełen trudnych wyrazów i górnolotnych sformułowań.

Za nic w świecie powiemy, gdy chcemy podkreślić, że na coś nigdy nie wyrazimy zgody.

Przykładać do czegoś wagę, czyli uznać jakąś sprawę lub temat za bardzo istotny, ważny z naszego punktu widzenia.

Gabriela WOŹNIAK-KOWALIK,
nauczycielka skierowana do Łucka i Kowla przez ORPEG

CZYTAJ TAKŻE:

ZWIĄZKI FRAZEOLOGICZNE: SEZON OGÓRKOWY

ZWIĄZKI FRAZEOLOGICZNE: STRACH MA WIELKIE OCZY

ZWIĄZKI FRAZEOLOGICZNE: PIRAT DROGOWY CZY NIEDZIELNY KIEROWCA?

ZWIĄZKI FRAZEOLOGICZNE: ROZMOWY O WSZYSTKIM I O NICZYM

ZWIĄZKI FRAZEOLOGICZNE: ZABAWA W KOTKA I MYSZKĘ

ZWIĄZKI FRAZEOLOGICZNE: KRÓTKA ROZPRAWKA NA TEMAT CHODZENIA

ZWIĄZKI FRAZEOLOGICZNE: JAK KOCHAMY?

ZWIĄZKI FRAZEOLOGICZNE: DIETA CUD

Powiązane publikacje
Związki frazeologiczne: Punkt widzenia
Artykuły
Henry Kissinger to dość już wiekowy, albowiem liczący sobie 98 lat (swoją drogą: cóż za piękny wiek!), wielce zasłużony były doradca do spraw bezpieczeństwa narodowego i sekretarz stanu Stanów Zjednoczonych Ameryki za kadencji prezydentów Richarda Nixona i Geralda Forda.
26 maja 2022
Związki frazeologiczne: Ruski pokój
Artykuły
Ponieważ rosyjskie wojska napadły na Ukrainę niosąc, prócz śmierci i zniszczenia, ruskij mir na sztandarach, dlatego nad takim dictum internauci nie mogli przejść do porządku dziennego bez żadnej riposty. Wojna toczy się na wielu frontach, w tym także na polu przekazu oraz komentarzy medialnych, dlatego memy, jakie zalały sieć, stały się także bronią w walce z najeźdźcą.
23 maja 2022
Związki frazeologiczne: Jak wam nie wstyd
Artykuły
Tak sobie wielce naiwnie myślę, że w tym wielkim świecie istnieje gdzieś granica ludzkiej zachłanności na pieniądze. Bariera przyzwoitości mentalnej i tej materialnej, przekraczanie której jest w pewnych okolicznościach rzeczą nie tyle niesmaczną, co wręcz naganną.
05 maja 2022
Związki frazeologiczne: To nie mieści się w głowie
Artykuły
Jest XXI wiek. Ludzie poznają kosmos, w skomplikowanym świecie przyrody odnajdują prawa i zasady, jakie nim rządzą i wykorzystują je dla dobra człowieka. Pracują nad szczepionkami, lekami, nowoczesną technologią i łamią sobie głowę nad tym, aby życie na Ziemi stało się bezpieczniejsze, dłuższe i lepsze.
14 kwietnia 2022
Związki frazeologiczne: Ukraińskie pierogi
Artykuły
Jest w Krakowie taki targ, zwany Placem Imbramowskim, na którym różne pyszności drogą kupna nabyć można. Wizyta na nim wprawdzie osusza portfel w tempie iście kosmicznym, bowiem ceny są tam też czasem astronomiczne. Ale jeśli naszemu podniebieniu chcemy sprawić wielką przyjemność i poczuć prawdziwe niebo w gębie, to od wielkiego dzwonu możemy sobie na takie małe szaleństwo pozwolić.
08 marca 2022
Związki frazeologiczne: Rocznice
Artykuły
Uprzejmie proszę, aby ktoś wreszcie zechciał mi wyjaśnić jak czteroletniemu dziecku, co ludzie mają z tymi rocznicami. Zachodzę w głowę, jakaż to magia tudzież ukryte znaczenie tkwi w tzw. okrągłych liczbach.
17 lutego 2022
Związki frazeologiczne: Hazardziści
Artykuły
Lubicie ryzykować? Lubicie stawiać wszystko na jedną kartę? Bo ja tak. Bez oblewania się rumieńcem przyznam bez ogródek, że mam duszę hazardzisty. Pociąga mnie to, co nieznane i nieco niepewne. Ten dreszczyk emocji, ta adrenalina, przy której serce łomocze, a po plecach chodzą ciarki. Rewelacja!
04 lutego 2022
Związki frazeologiczne: Uroki zimy
Artykuły
Pamiętam, jak jeszcze w wieku wielce nieodpowiedzialnym będąc, za jedną z największych atrakcji zimy uważałam – podobnie jak wielu moich równie mało rozgarniętych rówieśników – podgryzanie sopli lodu zwisających sobie spokojnie z oszronionych gałązek.
18 stycznia 2022
Związki frazeologiczne: Cztery pory roku
Artykuły
Zapewne można pokusić się o postawienie tezy, iż «Cztery pory roku» Antonio Vivaldiego to niewątpliwie jeden z najpopularniejszych i najbardziej rozpoznawalnych utworów wszechczasów. Ten cykl czterech koncertów skrzypcowych wpada w ucho i zapada w pamięć z niezwykłą łatwością.
27 grudnia 2021