Ocaleni od zapomnienia: Piotr Kral
Artykuły

Piotrowi Kralowi wystarczyło 17 dni służby w polskiej Policji Państwowej, żeby radzieckie organy represyjne skazały go na osiem lat w obozach pracy.

Piotr Kral urodził się w 1906 r. we Włodzimiercu na Rówieńszczyźnie. Jego ojciec, Leoncjusz Kral s. Stanisława, pracował jako stolarz. Matka Julia (1875–1936) prowadziła dom i zajmowała się wychowaniem synów: Piotra, Stefana, Romana i Władysława. W 1920 r. po uzyskaniu odpowiedniego pozwolenia kobieta zaczęła sprzedawać wędliny. Do 1936 r. rodzina posiadała masarnię i swoje wyroby oferowała na stoisku koło własnego domu. Piotr mieszkając razem z matką pomagał jej prowadzić biznes.

W 1937 r., już po śmierci matki, wybudował sklep. Z powodu zbyt wysokich podatków musiał zrezygnować z produkcji, a sklep zmienić w herbaciarnię. Pozwolenie na herbaciarnię zostało wydane na siostrę Piotra, co, jak wytłumaczył śledczemu NKWD, dawało mu możliwość uniknięcia podatków. Żadnych informacji o siostrze nie posiadamy. Mając stałych odbiorców Piotr nadal przyjmował indywidualne zamówienia na produkcję kiełbasy, którą robił z mięsa dostarczonego przez klientów.

We Włodzimiercu Piotr Kral zamieszkiwał razem z żoną Stanisławą c. Jana (ur. w 1915 r.) przy ulicy Stalina 10 (nazwa ulicy w 1940 r.). Małżeństwo nie miało dzieci.

Do 1935 r. razem z Piotrem mieszkał i pracował jego brat Roman, który w 1936 r. wybudował i otworzył własną masarnię i sklep. Drugi brat, Władysław Kral, nie miał własnego pomieszczenia, dzierżawił masarnię i sklep w Rafałówce. Trzeci brat, Stefan, mieszkał we Włodzimiercu. Przeważnie pracował na roli, tylko od czasu do czasu produkował kiełbasy na sprzedaż. 10 kwietnia 1940 r. nasz bohater został aresztowany przez NKWD.

Piotr Kral ukończył siedem klas szkoły miejskiej we Włodzimiercu. W latach 1928–1930 służył w Wojsku Polskim. W międzyczasie ukończył kurs instruktorów wychowania fizycznego. Został zdemobilizowany w randze kaprala. Po powrocie ze służby pracował jako instruktor w miejscowym klubie Związku Strzeleckiego.

1 września 1939 r., na początku wojny niemiecko-polskiej, Piotr Kral został zmobilizowany do służby w policji. Kiedy dowództwo posterunku dowiedziało się, że do Włodzimierca zbliża się Armia Czerwona, podjęło decyzję o ewakuacji. Razem z kolegami nowo zatrudniony policjant zostawił miasto i przybył na stację kolejową w Rafałówce. Stąd policjanci wyruszyli pociągiem do Kowla. Na jednej ze stacji niemal wpadli w ręce Armii Czerwonej. Aby uniknąć zagłady mężczyźni rozbiegli się po pobliskim lesie. Po kilku dniach Piotr dotarł do domu. Później znowu zaczął produkować i sprzedawać wędliny.

10 kwietnia 1940 r. Włodzimierzecki Oddział Rejonowy NKWD aresztował Piotra Krala і osadził go w więzieniu NKWD w Równem. Śledztwo w jego sprawie prowadził przewodniczący Włodzimierzeckiego Oddziału Rejonowego NKWD Kwasza. Usiłował on zaliczyć Piotra do informatorów polskiej policji. Gdy te próby się nie udały, zaczął oskarżać więźnia o udział w polskim podziemiu antyradzieckim. Piotr jednak kategorycznie zaprzeczał tym zarzutom. Nie przyznał się do winy, kiedy oskarżano go, że przebywając na służbie w polskiej policji prowadził aktywną walkę przeciw robotniczemu ruchowi rewolucyjnemu. 

Kral 1

Kral 2

Kral 3

Kral 4

1 lipca 1940 r. śledztwo wobec Piotra Krala zostało zakończone, o czym świadczy akt oskarżenia sporządzony przez starszego śledczego jednostki śledczej Zarządu NKWD, sierżanta bezpieczeństwa państwowego Sakunenkę.

Decyzją Kolegium Specjalnego NKWD ZSRR z dnia 25 października 1940 r. Piotr Kral s. Leoncjusza został skazany na osiem lat łagrów. Karę odbywał w obozie «Uchtiżemłag».

Zgodnie z Rozporządzeniem Prezydium Rady Najwyższej ZSRR z 4 września 1941 r. więzień został amnestionowany jako obywatel II Rzeczypospolitej. Po zwolnieniu Piotr Kral wyruszył do miasta Buzułuk w obwodzie czkałowskim, o czym świadczy kopia odpowiedniego zaświadczenia przechowywana w aktach sprawy karnej, która obecnie znajduje się w Państwowym Archiwum Obwodu Rówieńskiego

Kral 5

Kral 6

Według postanowienia Prokuratury Obwodu Rówieńskiego z dnia 30 listopada 1990 r. Piotr Kral został zrehabilitowany. Na stronie internetowej «Strony o Wołyniu» odnaleźliśmy informację o tym, że po wojnie mieszkał w Polsce. Zmarł w 1996 r.

Tetiana SAMSONIUK

P. S.: Materiały rubryki «Ocaleni od zapomnienia» zostały opracowane przez Tetianę Samsoniuk na podstawie akt radzieckich organów ścigania przechowywanych w Państwowym Archiwum Obwodu Rówieńskiego, w zbiorach Zarządu KGB Ukraińskiej SRR w Obwodzie Rówieńskim (1919–1957) oraz w Archiwum Zarządu Służby Bezpieczeństwa Ukrainy. Będziemy wdzięczni, jeżeli odezwą się Czytelnicy, krewni lub bliscy bohaterów naszej rubryki, którzy posiadają o nich dodatkowe informacje.

CZYTAJ TAKŻE:

OCALENI OD ZAPOMNIENIA: HENRYK PYT

OCALENI OD ZAPOMNIENIA: JERZY STECKI

OCALENI OD ZAPOMNIENIA: STEFAN ŁANUCHA

OCALENI OD ZAPOMNIENIA: RADZIECKIE REPRESJE WOBEC FUNKCJONARIUSZY POLSKIEJ POLICJI PAŃSTWOWEJ.

Powiązane publikacje
Ocaleni od zapomnienia: Władysław Jakuszewski
Artykuły
W okresie międzywojennym Władysław Jakuszewski pracował w policji w Równem, Kowlu, Dubnie i Zdołbunowie. Został aresztowany przez NKWD w listopadzie 1939 r., a w marcu 1941 r. za «aktywną działalność przeciw ruchowi rewolucyjnemu» został skazany na osiem lat poprawczych obozów pracy.
27 maja 2022
Ocaleni od zapomnienia: Stefan Jarząbkowski
Artykuły
Stefan Jarząbkowski, policjant z Glińska Czeskiego na Rówieńszczyźnie, jest bohaterem kolejnego szkicu o funkcjonariuszach polskiej Policji Państwowej, którzy doznali represji ze strony reżimu sowieckiego.
18 marca 2022
Ocaleni od zapomnienia: Józef Ryczak
Artykuły
Po demobilizacji z Wojska Polskiego Józef Ryczak rozpoczął pracę w polskiej Policji Państwowej. Służył m.in. w Równem. Po wkroczeniu do miasta Armii Czerwonej został aresztowany z powodu «aktywnej walki przeciw rewolucyjnemu ruchowi robotniczemu».
11 lutego 2022
Ocaleni od zapomnienia: Stanisław Pacholczyk
Artykuły
«Przez dłuższy okres prowadził walkę przeciw robotnikom i chłopom» – w ten sposób w postanowieniu o pociągnięciu do odpowiedzialności karnej z dnia 19 grudnia 1939 r. określono «przestępstwa» popełnione wg sowietów przez Stanisława Pacholczyka, któremu poświęcamy ten artykuł.
28 stycznia 2022
Ocaleni od zapomnienia: Józef Reszczyński
Artykuły
Józef Reszczyński z kolonii Dołganiec w powiecie kostopolskim w przededniu II wojny światowej został zmobilizowany do policji. Z tego powodu po ustanowieniu władzy radzieckiej został aresztowany przez NKWD i następnie skazany na pięć lat łagrów.
14 stycznia 2022
Ocaleni od zapomnienia: Ludwik Parzóch
Artykuły
Bohater tego tekstu był jednym z tych polskich policjantów, którzy trafili na Wołyń w czasie ewakuacji spowodowanej przez agresję Wehrmachtu na II Rzeczpospolitą. Wielu z nich zostało aresztowanych przez radzieckie organy ścigania.
28 grudnia 2021
Ocaleni od zapomnienia: Leoncjusz Kot
Artykuły
Leoncjusz Kot przez 10 lat pracował na posterunku policji w Basowym Kącie. W 1941 r. został skazany przez NKWD na osiem lat poprawczych obozów pracy.
15 grudnia 2021
Ocaleni od zapomnienia: Adam Zdoliński
Artykuły
«Oskarża się o to, że służył w polskiej policji» – ten wpis możemy zobaczyć w specjalnym formularzu aktu oskarżenia wypełnianym przez śledczych NKWD. Taki dokument jest także w aktach sprawy rówieńskiego policjanta Adama Zdolińskiego.
26 listopada 2021
Ocaleni od zapomnienia: Marcin Walczak
Artykuły
Marcin Walczak, bohater naszego kolejnego szkicu, przed II wojną światową był starszym policjantem II Komisariatu Policji w Łodzi.
18 listopada 2021