Ocaleni od zapomnienia: Piotr Kral
Artykuły

Piotrowi Kralowi wystarczyło 17 dni służby w polskiej Policji Państwowej, żeby radzieckie organy represyjne skazały go na osiem lat w obozach pracy.

Piotr Kral urodził się w 1906 r. we Włodzimiercu na Rówieńszczyźnie. Jego ojciec, Leoncjusz Kral s. Stanisława, pracował jako stolarz. Matka Julia (1875–1936) prowadziła dom i zajmowała się wychowaniem synów: Piotra, Stefana, Romana i Władysława. W 1920 r. po uzyskaniu odpowiedniego pozwolenia kobieta zaczęła sprzedawać wędliny. Do 1936 r. rodzina posiadała masarnię i swoje wyroby oferowała na stoisku koło własnego domu. Piotr mieszkając razem z matką pomagał jej prowadzić biznes.

W 1937 r., już po śmierci matki, wybudował sklep. Z powodu zbyt wysokich podatków musiał zrezygnować z produkcji, a sklep zmienić w herbaciarnię. Pozwolenie na herbaciarnię zostało wydane na siostrę Piotra, co, jak wytłumaczył śledczemu NKWD, dawało mu możliwość uniknięcia podatków. Żadnych informacji o siostrze nie posiadamy. Mając stałych odbiorców Piotr nadal przyjmował indywidualne zamówienia na produkcję kiełbasy, którą robił z mięsa dostarczonego przez klientów.

We Włodzimiercu Piotr Kral zamieszkiwał razem z żoną Stanisławą c. Jana (ur. w 1915 r.) przy ulicy Stalina 10 (nazwa ulicy w 1940 r.). Małżeństwo nie miało dzieci.

Do 1935 r. razem z Piotrem mieszkał i pracował jego brat Roman, który w 1936 r. wybudował i otworzył własną masarnię i sklep. Drugi brat, Władysław Kral, nie miał własnego pomieszczenia, dzierżawił masarnię i sklep w Rafałówce. Trzeci brat, Stefan, mieszkał we Włodzimiercu. Przeważnie pracował na roli, tylko od czasu do czasu produkował kiełbasy na sprzedaż. 10 kwietnia 1940 r. nasz bohater został aresztowany przez NKWD.

Piotr Kral ukończył siedem klas szkoły miejskiej we Włodzimiercu. W latach 1928–1930 służył w Wojsku Polskim. W międzyczasie ukończył kurs instruktorów wychowania fizycznego. Został zdemobilizowany w randze kaprala. Po powrocie ze służby pracował jako instruktor w miejscowym klubie Związku Strzeleckiego.

1 września 1939 r., na początku wojny niemiecko-polskiej, Piotr Kral został zmobilizowany do służby w policji. Kiedy dowództwo posterunku dowiedziało się, że do Włodzimierca zbliża się Armia Czerwona, podjęło decyzję o ewakuacji. Razem z kolegami nowo zatrudniony policjant zostawił miasto i przybył na stację kolejową w Rafałówce. Stąd policjanci wyruszyli pociągiem do Kowla. Na jednej ze stacji niemal wpadli w ręce Armii Czerwonej. Aby uniknąć zagłady mężczyźni rozbiegli się po pobliskim lesie. Po kilku dniach Piotr dotarł do domu. Później znowu zaczął produkować i sprzedawać wędliny.

10 kwietnia 1940 r. Włodzimierzecki Oddział Rejonowy NKWD aresztował Piotra Krala і osadził go w więzieniu NKWD w Równem. Śledztwo w jego sprawie prowadził przewodniczący Włodzimierzeckiego Oddziału Rejonowego NKWD Kwasza. Usiłował on zaliczyć Piotra do informatorów polskiej policji. Gdy te próby się nie udały, zaczął oskarżać więźnia o udział w polskim podziemiu antyradzieckim. Piotr jednak kategorycznie zaprzeczał tym zarzutom. Nie przyznał się do winy, kiedy oskarżano go, że przebywając na służbie w polskiej policji prowadził aktywną walkę przeciw robotniczemu ruchowi rewolucyjnemu. 

Kral 1

Kral 2

Kral 3

Kral 4

1 lipca 1940 r. śledztwo wobec Piotra Krala zostało zakończone, o czym świadczy akt oskarżenia sporządzony przez starszego śledczego jednostki śledczej Zarządu NKWD, sierżanta bezpieczeństwa państwowego Sakunenkę.

Decyzją Kolegium Specjalnego NKWD ZSRR z dnia 25 października 1940 r. Piotr Kral s. Leoncjusza został skazany na osiem lat łagrów. Karę odbywał w obozie «Uchtiżemłag».

Zgodnie z Rozporządzeniem Prezydium Rady Najwyższej ZSRR z 4 września 1941 r. więzień został amnestionowany jako obywatel II Rzeczypospolitej. Po zwolnieniu Piotr Kral wyruszył do miasta Buzułuk w obwodzie czkałowskim, o czym świadczy kopia odpowiedniego zaświadczenia przechowywana w aktach sprawy karnej, która obecnie znajduje się w Państwowym Archiwum Obwodu Rówieńskiego

Kral 5

Kral 6

Według postanowienia Prokuratury Obwodu Rówieńskiego z dnia 30 listopada 1990 r. Piotr Kral został zrehabilitowany. Na stronie internetowej «Strony o Wołyniu» odnaleźliśmy informację o tym, że po wojnie mieszkał w Polsce. Zmarł w 1996 r.

Tetiana SAMSONIUK

P. S.: Materiały rubryki «Ocaleni od zapomnienia» zostały opracowane przez Tetianę Samsoniuk na podstawie akt radzieckich organów ścigania przechowywanych w Państwowym Archiwum Obwodu Rówieńskiego, w zbiorach Zarządu KGB Ukraińskiej SRR w Obwodzie Rówieńskim (1919–1957) oraz w Archiwum Zarządu Służby Bezpieczeństwa Ukrainy. Będziemy wdzięczni, jeżeli odezwą się Czytelnicy, krewni lub bliscy bohaterów naszej rubryki, którzy posiadają o nich dodatkowe informacje.

CZYTAJ TAKŻE:

OCALENI OD ZAPOMNIENIA: HENRYK PYT

OCALENI OD ZAPOMNIENIA: JERZY STECKI

OCALENI OD ZAPOMNIENIA: STEFAN ŁANUCHA

OCALENI OD ZAPOMNIENIA: RADZIECKIE REPRESJE WOBEC FUNKCJONARIUSZY POLSKIEJ POLICJI PAŃSTWOWEJ.

Powiązane publikacje
Represje wobec wołyńskich Polaków: Policjant Antoni Witczak
Wydarzenia
Dla sowieckiego «wymiaru sprawiedliwości» zwykła działalność zawodowa mogła być powodem uwięzienia. Na przykład Antoni Witczak został skazany na osiem lat łagrów tylko za to, że był policjantem.
16 marca 2026
Represje wobec wołyńskich Polaków: Jerzy Urbański z Chotiaczowa
Wydarzenia
Jerzy Urbański został zatrzymany 23 stycznia 1940 r. na obszarze Włodzimierskiego Oddziału Pogranicznego podczas próby nielegalnego przekroczenia granicy między terenami okupowanymi przez Niemcy oraz ZSRR.
05 marca 2026
Represje wobec wołyńskich Polaków: Aktor z Warszawy Wiesław Batorski
Artykuły
O ile w większości spraw karnych aresztowanych Polaków śledczy NKWD fabrykowali zarzuty, o tyle w przypadku Wiesława Batorskiego śledztwo przez długi okres obywało się w ogóle bez nich. W państwie prawa jest to nie do pomyślenia, ale w ZSRR przepisy, jeśli zachodziła taka potrzeba, nie miały najwyższej mocy prawnej.
16 lutego 2026
Represje wobec wołyńskich Polaków: Jeńcy Melchior Bała i Stanisław Fijoł
Artykuły
Melchior Bała i Stanisław Fijoł zostali zatrzymani przez żołnierzy Armii Czerwonej podczas próby przekroczenia granicy sowiecko-niemieckiej. Po ucieczce z obozu koncentracyjnego dla jeńców wojennych trafili do sowieckiego więzienia.
03 lutego 2026
Represje wobec wołyńskich Polaków: Pracownik banku w Łucku Maksymilian Koryciński
Artykuły
Maksymilian Koryciński, pracownik banku w Łucku, został oskarżony przez NKWD o udział w antysowieckiej organizacji podziemnej. Zbudowawszy własną linię obrony, przetrwał prawie półtoraroczne śledztwo i otrzymał stosunkowo łagodny wyrok: «tylko» pięć lat zesłania.
20 stycznia 2026
Represje wobec wołyńskich Polaków: Kolejarz z Kowla Michał Marian Skuła
Artykuły
Funkcjonariusze NKWD próbowali oskarżyć kowelskiego kolejarza Michała Mariana Skułę o współpracę z polskim wywiadem. Choć nie udało się im tego udowodnić, jednak bohater naszego eseju został skazany na osiem lat łagrów.
06 stycznia 2026
Represje wobec wołyńskich Polaków: Kolejarze z Lubomla Leonard Dewald i Kazimierz Sieczka
Artykuły
Funkcjonariusze NKWD wszczęli wspólną sprawę karną przeciwko kolejarzom Leonardowi Dewaldowi i Kazimierzowi Sieczce, ponieważ obaj byli członkami partii OZN w Lubomlu. Pomimo faktu, że sprawa była szyta grubymi nićmi, obaj zostali skazani na osiem lat łagrów.
10 grudnia 2025
«Ta książka jest o mieszkańcach Równego». Zaprezentowano publikację poświęconą polskiej konspiracji
Artykuły
W Centrum Historii Cyfrowej w Równem odbyła się prezentacja książki dr Tetiany Samsoniuk «Związek Walki Zbrojnej – 1 w Równem. 1939–1941» zawierającej szkice biograficzne działaczy polskiej konspiracji w mieście w okresie «pierwszych sowietów».
29 listopada 2025
Represje wobec wołyńskich Polaków: Piotr Malinowski, dyrektor szkoły w Trościańcu
Artykuły
Piotr Malinowski, dyrektor szkoły rolniczej w Trościańcu pod Łuckiem, został «standardowo» oskarżony o działalność kontrrewolucyjną i skazany na osiem lat łagrów.
25 listopada 2025