Do końca bieżącego roku można obejrzeć w Poznaniu, w Warszawie i w Krakowie program zatytułowany «Kabaret Tey – 50 lat. Wspomnienia i pomówienia». Zenon Laskowik i Krzysztof Jaślar pokazują w nim najlepsze skecze z programów kabaretu, gdy był on najbardziej popularny.
W gwarze poznańskiej zaimek «ty» brzmi «tej». Zenon Laskowik zmienił ostatnią literę na «y», aby brzmiała bardziej zachodnio i tak powstał najsłynniejszy poznański kabaret epoki PRL-u oraz najpopularniejszy, kultowy dziś, kabaret epoki słusznie dawno minionej. W celu wyjaśnienia dla tych, którzy nie znają gwary poznańskiej: «Tej» mówimy do kogoś, kiedy chcemy zagaić, nawiązać z kimś rozmowę i bezpośrednio zwrócić się do danej osoby.
Kabaret «Tey» szczyt popularności osiągnął w latach 70. i 80. XX wieku, w pełnym rozkwicie Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej. Założyli go Zenon Laskowik, Krzysztof Jaślar i Aleksander Gołębiewski. Bardzo znanymi postaciami z podstawowego składu kabaretu byli także Rudi Schubert oraz Janusz Rewiński. Współpracowało z nim wielu aktorów, piosenkarzy i piosenkarek, muzyków i poetów oraz kabareciarzy z innych kabaretów.
Pierwszy występ «Tey» odbył się 17 września 1971 r. Wielką popularność zdobył kabaret w Opolu w 1973, kiedy pokonał w konkursie inne kabarety, takie jak «Salon Niezależnych», «Elitę» i «Pod Egidą» i zdobył nagrodę zwaną Złotą Szpilką w kategorii «Najlepszy Kabaret». W 1978 r. do kabaretu dołączył Bohdan Smoleń, który zyskał ogromną popularność w Polsce dzięki występom w «Tey». Polacy pamiętają do dziś jego rolę jako pani Pelagii produkującej bombki dla bratniego kraju i która «jeszcze może» oraz piosenki z Krzysztofem Krawczykiem i Magdą Durecką «Dziewczyny, które mam na myśli», «Chciałabym, chciała» czy «Co to będzie, kiedy zgaśnie nasze słońce» z Zenonem Laskowikiem i Rudim Schubertem.
Jednym ze składników sukcesu było igranie z cenzurą. Tematów do skeczy nie brakowało, bo jak wiemy Polska Rzeczpospolita Ludowa była nazywana najweselszym barakiem sowieckiego socjalistycznego obozu dążącego do komunizmu, do którego nigdy nie doszła, a uwięzła w nowej KGB-owskiej dyktaturze. «Tey» poprzez aluzje, dwuznaczności wyśmiewał absurdy ówczesnej władzy, socjalistycznych zasad społecznych i gospodarczych.
Najpopularniejszymi programami kabaretu były: «Mamuśka», «Pani Pelagia», «Lekcja geografii», «Maluch», «Traktor», Święty Mikołaj» czy «Jak wyjść z kryzysu», «Z tyłu sklepu», «Na granicy».
Ostatni występ «Tey» dał w roku 1989, w Teatrze Wielkim w Poznaniu. Artyści przedstawili wtedy stare skecze w nowych wersjach. Zenon Laskowik pracował następnie jako listonosz. Teraz powrócił do starego zawodu i z powodzeniem występuje nadal na scenie.
Na koniec zaprezentujemy fragment skeczu «Pani Pelagia», żeby dać czytelnikowi przedsmak tego, co może go czekać, kiedy zacznie oglądać filmy ze skeczami z tamtych lat – czasu świetności kabaretu. Jest to dialog dziennikarza i pani, która pracuje na fabryce produkującej bombki. Tajnej, oczywiście.
«– Jak pani ma na imię?
– Pelagia! Jestem starszą pracownicą w tym zakładzie. Pracuję już tutaj ho-ho-ho-ho… a może i dłużyj. […]
– Pani Pelagio, czy pani jeszcze może…
– No pewno.
– Czy pani jeszcze może nam powiedzieć, jakie bombki produkujecie?
– Panie, różne, różniste. Tu się robi tak: kuliste, w kształcie grzyba i cygara.
– Cały czas mowa o bombkach choinkowych (przypomina widzom dziennikarz).
– Też. A, a wie pan, jaki mamy asortyment? Od A do N…
– Cicho!
– To się wytnie…»
Filmy z nagraniami skeczów kabaretu «Tey» można znaleźć na You Tube, na stronie oficjalnej kabarettey.pl i na profilu na Facebooku. Polecamy serdecznie!
Wiesław Pisarski,
nauczyciel języka polskiego skierowany do Kowla przez ORPEG
