W Łucku przedstawiono książkę dr. hab. Jarosława Durki o ostatnim ordynacie łuckim, księciu Januszu Radziwille. Prezentacja odbyła się na zamku w Łucku.
22 listopada w Muzeum Sztuki mieszczącym się na terenie Łuckiego Zamku odbyła się prezentacja monografii polskiego historyka Jarosława Durki «Janusz Radziwiłł 1880–1967. Biografia polityczna».
Autor połączył się z uczestnikami wydarzenia za pomocą Internetu. Opowiedział, jak narodził się pomysł na książkę, podzielił się wspomnieniami z procesu jej tworzenia. Monografia ta powstawała na materiałach z archiwów polskich, ale nie tylko – autor w szerokim zakresie wykorzystał materiały z prasy międzywojennej, literaturę naukową i pamiętnikową oraz relacje naocznych świadków.
Po polsku publikacja ukazała się w 2011 r., ale badacz nie zaprzestał poszukiwań. Od tego czasu Jarosław Durka wprowadził do obiegu naukowego szereg dokumentów, które są przechowywane w archiwach Ukrainy. Są one nieznane polskim badaczom. Ukraińskim zresztą też.
Książka w języku ukraińskim ukazała się w tym roku nakładem tarnopolskiego wydawnictwa «Krok» przy wsparciu Konsulatu Generalnego RP w Łucku. Tłumaczenia dokonał Andrij Bondar. Bogato ilustrowana czarno-białymi zdjęciami publikacja zawiera 550 stron, z czego 140 zajmuje bibliografia, przypisy i indeksy.
«W tekście głównym, czyli w tekście polskim nic nie zmieniałem. Natomiast te najciekawsze wątki, które pojawiły się po kwerendzie w archiwum w Łucku i w Równem, postarałem się zawrzeć w dodanym do książki wstępie dla czytelnika ukraińskiego», – powiedział autor.
Jarosław Durka podkreślił także, że ukraiński przekład został wzbogacony wieloma fotografiami, których nie ma w polskiej książce, w dodano więcej zdjęć z Ołyki.
Autor zapoznał słuchaczy z historią rodu Radziwiłłów, a następnie za pomocą prezentacji przedstawił biografię głównego bohatera książki, księcia Janusza Radziwiłła.
Wybitny polski polityk, bliski współpracownik Józefa Piłsudskiego, dwukrotnie więziony przez sowietów, a także przez nazistów i polskie władze komunistyczne, pozostał w Polsce. Książę Janusz Radziwiłł uważany był za niekwestionowany autorytet polskiej arystokracji.
Jarosław Durka poświęcił szczególną uwagę powiązaniom bohatera swoich badań z Wołyniem. Przypomnijmy, że majętności ostatniego, oprócz pałacu i gruntów w Ołyce, obejmowały ogromne majątki w Szpanowie i Cumaniu, liczące łącznie około 40 tys. hektarów.
Zoja Nawrocka, dyrektorka Muzeum Sztuki, w którym odbyła się prezentacja, opowiedziała o eksponatach posiadanych przez instytucję, a pochodzących z pałacu Radziwiłłów w Ołyce. Wspomniała też o ich ratowniku, Anatoliju Dublańskim, późniejszym biskupie Ukraińskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego w Diasporze. Warto dodać, że podczas wydarzenia zaprezentowano portret księcia Janusza Radziwiłła ze zbiorów Muzeum, namalowany przez słynnego polskiego malarza Wojciecha Kossaka.
Swoimi przemyśleniami na temat publikacji podzielili się dyrektor wydawnictwa «Krok» Jurij Zawadski, recenzenci ukraińskiego wydania książki, doktorzy nauk historycznych Switłana Hawryluk i Oleh Razyhrajew. Film skierowany do uczestników prezentacji przesłał tłumacz Andrij Bondar. Wydarzenie zakończyło się komunikacją na żywo pomiędzy publicznością a uczestnikami projektu, szczególnie aktywni byli studenci wołyńskich uczelni.
Prezentację zorganizował Konsulat Generalny RP w Łucku we współpracy z miejscowym Towarzystwem Kultury Polskiej imienia Tadeusza Kościuszki. Jak zaznaczyli organizatorzy, książka «Janusz Radziwiłł 1880–1967. Biografia polityczna» nie jest przeznaczona do sprzedaży komercyjnej, dlatego nie można jej kupić, będzie natomiast ogólnodostępna w bibliotekach Łucka.
Tekst i zdjęcia: Anatol Olich
