ABC kultury polskiej: Antoine Cierplikowski – najsłynniejszy fryzjer świata
Artykuły

Wielkie pokazy mody znanych projektantów organizowane w XXI wieku na wzór spektakularnych przedstawień nie dziwią ani nie zaskakują już nikogo. Ogólnoświatowe konkursy mistrzów grzebienia i nożyczek także są wyjątkowymi artystycznymi przedsięwzięciami. Droga do takiego postrzegania pracy ludzi kojarzących się tylko ze zwykłym rzemiosłem szycia i strzyżenia nie była ani prosta, ani usłana różami.

Wprawdzie w baroku zarówno stroje, jak i koafiury przedstawiały niezwykłe konstrukcje z wbudowanymi np. modelami żaglowców lub koszami owoców, ale to czasy dawno minione i w żaden sposób nie współgrające z wiekiem XX.

Urodzonego w Sieradzu Antoniego, późniejszego słynnego Antoine, porównywano z Chanel, dopatrując się wielu wspólnych cech tych dwojga ludzi, którzy w tak spektakularny sposób zrewolucjonizowali świat mody i fryzjerstwa.

Francuski pisarz Maurice Sachs pisał: «Powojenne gwiazdy nazywały się Chanel, Cocteau, Antoine, Picasso». Z wymienionych osób trzy są niewątpliwie znane do dziś, natomiast ta czwarta – Cierplikowski – zasługuje na przypomnienie i przywrócenie mu zasłużonego miejsca w historii światowej mody, sztuki i designu.

Pochodzącego z Polski fryzjera Antoniego znał cały świat – od Paryża, przez Stany Zjednoczone, po Australię i Nową Zelandię. Mówiono o nim, że to geniusz fryzjerstwa, artysta, wizjoner mody. Przez prawie siedemdziesiąt lat był osobą wyznaczającą trendy, kierunki i styl. Jego niebywały talent sprawił, że nazywano go «królem fryzjerów i fryzjerem królów».

Cierplikowski w pracy. Paryż, 1934 r. Public domain

Fryzura autorstwa Cierplikowskiego, lata 1930. Public domain

Przyjaźnił się z takimi ludźmi jak: Modigliani, Dali, Picasso, Xawery Dunikowski, Pola Negri, Jan Kiepura, Artur Rubinstein. Zanim dotarł na szczyt, przeszedł długą drogę.

Urodził się 24 grudnia 1884 r. we wspomnianym Sieradzu jako piąte dziecko szewca i krawcowej. W wieku 17 lat wyjechał do Paryża szukać tam pracy, przysłowiowego szczęścia i realizacji marzeń.

To tam udało mu się wypromować słynną fryzurę «na chłopczycę», która w połączeniu z prostymi, lecz stylowymi sukienkami Coco Chanel stała się początkiem prawdziwej rewolucji modowej oraz początkiem nowego wizerunku kobiety po pierwszej wojnie światowej. Od tego momentu rozpoczęła się niewiarygodna kariera Antoniego Cierplikowskiego.

Przez lata Antoine dorobił się milionowej fortuny. W szczycie swej popularności był właścicielem sieci luksusowych salonów na całym świecie, w których za jedną wizytę trzeba było zapłacić, w przeliczeniu na dzisiejsze kwoty, nawet kilka tysięcy złotych. W samym USA należało do niego «tylko» 120 takich miejsc. Posiadał także fabrykę kosmetyków, prowadził szkoły kosmetyczno-fryzjerskie przygotowujące kadry do salonów firmowanych twarzą genialnego fryzjera.

Pan Cierplikowski był właścicielem także dwóch prywatnych samolotów. Niewątpliwie sława i pieniądze wpłynęły w jakiś sposób na jego zachowanie. Młody, spokojny chłopak wyrósł na mężczyznę słynącego z ekstrawaganckich strojów, mieszkającego w willi, której wystrój określano mianem mocno ekscentrycznego, a na dodatek miał w zwyczaju sypiać w szklanej trumnie.

W latach siedemdziesiątych zainteresowanie Antonim Cierplikowskim zaczęło słabnąć. Antoine spieniężył swoje imperium i po śmierci żony wrócił do Sieradza.

Jeden z największych talentów i geniuszy grzebienia i nożyczek odszedł 5 lipca 1976 r., w wieku 92 lat. Zmienił raz na zawsze spojrzenie na zawód fryzjera wprowadzając go bezapelacyjnie na salony wielkiej sztuki.

Pomnik Antoniego Cierplikowskiego na rynku w Sieradzu. Autor: Автор: Jarosław Góralczyk, CC BY-SA 4.0

Gabriela Woźniak-Kowalik,
nauczycielka skierowana do Łucka i Kowla przez ORPEG

Powiązane publikacje
ABC kultury polskiej: Ewa Rossano – harmonia brązu i szkła
Artykuły
Ewa Rossano należy do niezwykle interesujących głosów współczesnej sztuki. Jej liczne rzeźby są opowieścią o sile i kruchości człowieka, trwaniu i przemijaniu. Część jej prac to brąz – symbol wielkiego ciężaru i brzemię dramatycznej historii człowieka, a druga część to szkło – światło i blask wspaniałych jego osiągnięć. Artystka maluje także obrazy oraz robi etiudy filmowe.
13 marca 2026
ABC kultury polskiej: Ludzie gór. Wanda Rutkiewicz i Jerzy Kukuczka
Artykuły
Ludzie gór nie należą wyłącznie do geografii. Do mniejszych i większych wzniesień, które przeciętnego człowieka przyprawiają o zawrót głowy. Przynależą do pewnego sposobu myślenia, do wewnętrznego krajobrazu, w którym granice wyznacza nie mapa, lecz odwaga i strach, upór i zwątpienie, a także samotność.
06 lutego 2026
ABC kultury polskiej: «Wratislavia Cantans» – Wrocław śpiewa od 60 lat!
Artykuły
Festiwal, który powstał w 1966 r., pokazuje nam przez lata, że muzyka jest sztuką spotkania ze sobą tych, którzy grają i śpiewają z tymi, którzy słuchają we wspólnej, przyjaznej i interesującej przestrzeni.
22 stycznia 2026
ABC kultury polskiej: Na świątecznym stole
Artykuły
Historia, tradycja i kultura każdego narodu to także kuchnia i potrawy podawane na świąteczny stół. W Polsce tę prawdę widać szczególnie wyraźnie podczas Wigilii, kiedy to na białym obrusie pojawiają się dania, które, choć nieraz przechodzą subtelne modernizacje lub ulegają dziwnym i nie zawsze przemyślanym przemianom, w swej istocie pozostają nośnikiem pamięci o dawnych czasach, wierzeniach, a nawet o sposobie myślenia naszych przodków.
23 grudnia 2025
ABC kultury polskiej: «Halo, halo, Polskie Radio Warszawa!»
Artykuły
Kto by pomyślał, że Polskie Radio jest z nami już sto lat. Wyobrażam sobie życie bez telewizji, ale bez radia już nie. Towarzyszyło mi zawsze. Należę do tej grupy, która szczególnie była związana z Programem 3 Polskiego Radia, z programem satyrycznym «60 minut na godzinę» emitowanym w latach 1974 – 1981 i z «Listą Przebojów Programu 3» Marka Niedźwieckiego nadawaną od 1982 r. do 2020 r.
12 grudnia 2025
ABC kultury polskiej: Książę celuloidu
Artykuły
Michał Waszyński to wielobarwna, wielowarstwowa i paradoksalna postać, której życiorys jest gotowym scenariuszem filmowym.
28 listopada 2025
ABC kultury polskiej: Zbigniew Cybulski – buntownik w ciemnych okularach
Artykuły
Była zima roku 1967. 8 stycznia Zbigniew Cybulski, najpopularniejszy wtedy aktor w Polsce, zginął tragicznie na dworcu kolejowym we Wrocławiu, wskakując z peronu do pociągu ekspresowego «Odra» odjeżdżającego do Warszawy. Po jego śmierci Telewizja Polska zorganizowała pokaz filmów z jego udziałem. Pamiętam, że jako dziecko oglądałem je u sąsiadów na czarno-białym telewizorze.
04 listopada 2025
ABC kultury polskiej: Konkurs Chopinowski
Artykuły
W tym roku w Warszawie po raz dziewiętnasty spotkali się najlepsi wirtuozi fortepianu. Było to święto muzyki wybitnego polskiego pianisty i kompozytora, światowych talentów, wielkich emocji, ale także kontrowersji wokół werdyktu jury. To wszystko pod nazwą Międzynarodowego Konkursu Pianistycznego im. Fryderyka Chopina.
30 października 2025
ABC kultury polskiej: Festiwale filmowe nad Wisłą
Artykuły
Jeśli jesteś wielkim fanem kina, przyjazd do Polski na wybrany festiwal filmowy jest jak najbardziej wskazany. Polska kinematografia od lat nie tylko tworzy dzieła doceniane na międzynarodowych arenach, ale także gości twórców z całego świata na prestiżowych festiwalach.
15 października 2025