1936 to rok rewolucyjny w historii polskiej piłki nożnej. Powodem tego było było m.in. ustanowienie przez Ignacego Mościckiego Pucharu Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej oraz wprowadzenie systemu «jesień–zima» w regionalnych rozgrywkach.
W nowych rozgrywkach piłkarskich o Puchar Prezydenta RP Ignacego Mościckiego uczestniczyły reprezentacje okręgowych związków piłki nożnej, czyli w praktyce reprezentacje województw. Udziałowi w tych zawodach reprezentacji województwa wołyńskiego poświęcimy następną publikację.
W regionalnych rozgrywkach w 1936 r. wprowadzono system «jesień–lato»: okręgowe mistrzostwa od tego roku miały rozpoczynać się we wrześniu, a po zimowej pauzie trwać do lipca, natomiast w sierpniu mistrzowie okręgów walczyli o wejście do Ligi. W ten sposób oficjalny sezon w okręgach, wcześniej trwający od marca do lipca (następnie drużyny uczestniczyły w towarzyskich meczach i turniejach) trwał jeszcze przez całą jesień.
Zaszły również zmiany w piłce nożnej na Wołyniu. Na walnym zebraniu zarządu Wołyńskiego Okręgowego Związku Piłki Nożnej w dniu 19 stycznia 1936 r. podjęto decyzję o przeniesieniu siedziby OZPN z Równego do Łucka. Ta decyzja została zatwierdzona na walnym zebraniu Polskiego Związku Piłki Nożnej. 19 stycznia wybrano również nowe kierownictwo OZPN i jego pododdziałów: prezesem został Starosta Powiatowy w Łucku Jan Kościołek, I wiceprezesem – Jan Banasiak (Łuck), który jednocześnie stał na czele Wydziału Gier i Dyscypliny, II wiceprezesem – Wacław Studziński (Równe), sekretarzem – Edward Piotrowski (Łuck), kapitanem – Zygmunt Chrzanowski (Równe). Na czele Wydziału Sędziowskiego stał Franciszek Ksok, lekarz pracujący na stacjach kolejowych Kiwerce i Kowel.
Została podjęta również decyzja o założeniu Ligi Wołyńskiego OZPN, która miała wystartować we wrześniu 1936 r. Do jej składu miało wejść osiem najlepszych drużyn ówczesnej klasy A według wyników rozgrywek sezonu wiosenno-jesiennego.
Żeby wyłonić mistrza Wołynia oraz uformować skład okręgowej Ligi, dziesięć A-klasowych drużyn zostało podzielonych na dwie grupy według zasady terytorialnej.
W grupie I wystartowały: PKS Łuck, WKS-KS Strzelec (Łuck), Hasmonea (Łuck), KKS (Krzemieniec), Amatorzy (Włodzimierz Wołyński). Należy zwrócić uwagę na to, że Wojskowy Klub Sportowy Łuck oraz Klub Sportowy Strzelec, połączyły wysiłki tworząc jedną drużynę. Już po pierwszej rundzie klub Amatorzy, który przegrał z PKS Łuck wynikiem 0:7, wycofał się z rozgrywek. W każdym z pozostałych meczów włodzimierskiej drużynie przyznawano walkower i w związku z tym automatycznie zajęła ona ostatnie miejsce w grupie.
W pierwszej kolejce w grupie I zdecydowanie zwyciężył aktualny mistrz Wołynia – PKS Łuck. Po wspomnianym zwycięstwie w meczu z Amatorami policjanci pokonali łucką Hasmoneę (6:3), WKS-KS Strzelec (5:0) oraz KKS (2:0). Wynik meczu z Krzemieńcem wkrótce zastąpiono wynikiem 3:0, czyli walkowerem, ze względu na udział w składzie KKS niezgłoszonego piłkarza.
W drugiej kolejce PKS przegrał z Hasmoneą (1:3), następnie z Krzemieńcem (1:3), a w decydującym meczu z WKS-KS Strzelec łuccy policjanci w ogóle opuścili boisko. Tygodnik «Wołyń» tak opisywał ten mecz w tekście pt. «O lepszy dobór sędziów piłkarskich» (nr 25 z 21 czerwca 1936 r.):
«W dniu 14.IV 36 r. odbyły się w Lucku zawody piłki nożnej o mistrzostwo kl. A. między W.K.S. – Strzelec a P.K.S-em Łuck. Zawody te, z powodu stronicznego nie uznania prawidłowo zdobytej bramki przez P.K.S. – zostały na 14 minut przed końcem przerwane.
Dla zademonstrowania nieprawidłowego sędziowania – na co ostro reagowała licznie zebrana publiczność oraz dla zapobieżenia wtargnięcia publiczności na boisko i ze względu na bezpieczeństwo publiczne drużyna policyjna na polecenie Kierownictwa P.K.S-u zeszła z boiska.
Przebieg meczu w dniu 14.VI. 36 r. wykazał że na poważne mecze należy wyznaczać sędziów rutynowanych, gdyż w przeciwnym razie widzi się na boisku grę brutalną, stroniczość i chaos.
Sekcje piłkarskie z dużym nakładem pracy i funduszów utrzymywane przez Zarządy Klubów na Wołyniu, winne być przez Władze piłkarskie otaczane opieką.
Należałoby na przyszłość za wszelką cenę unikać takich momentów, które powodują upadek Klubów lub awantury na boiskach i do zawodów wyznaczać sędziów którzy potrafiliby być zupełnie bezstronnymi. Mecz w dniu 14.IV.1936 r. winien być dla dobra piłkarstwa na Wołyniu jako «curiosum» anulowany i powtórzony.
Jak się dowiadujemy – P.K.S. Łuck, – który przez szereg lat brał nader żywotny udział w rozwoju sportu na Wołyniu – postanawia zlikwidować się o ile władze piłkarskie nie anulują skandalicznego meczu».
Władze piłkarskie przyznały PKS walkower 0:3, co pozwoliło na to, że WKS-KS Strzelec został liderem grupy I.
W grupie II, w której walczyły rówieńskie drużyny WKS, Pogoń i Hasmonea, Strzelec z Janowej Doliny oraz debiutant klasy A Klub Przysposobienia Wojskowego Ognisko (KPW) ze Zdołbunowa, liderami były WKS Równe i Strzelec. WKS Równe rozpoczął co prawda od porażki w meczu z Pogonią (0:1), ale zremisował mecz z głównym rywalem, czyli Strzelcem, następnie zdecydowanie pokonując go na własnym boisku (5:2). Strzelec po porażce w meczu z WKS miał jeszcze szansę na to, żeby zająć pierwsze miejsce, ale w przedostatnim meczu nie udało mu się pokonać Hasmonei (0:0). Ostatnie miejsce w grupie zajął KPW Ognisko, tym samym zostając poza Ligą Wołyńskiego OZPN.
W walce o tytuł mistrza Wołynia, WKS Równe był silniejszy od WKS-KS Strzelec: w Równem gospodarze pola zdecydowanie pokonali rywali (5:1), natomiast w Łucku mecz zakończył się remisem (1:1).
W komunikacie nr 8 z 23 lipca 1936 r. Wydział Gier i Dyscypliny Wołyńskiego OZPN podał tabelę klasy A, w której drużyny zajęły następujące miejsca: 1. WKS Równe, 2. WKS-KS Strzelec Łuck, 3. Strzelec Janowa Dolina, 4. PKS Łuck, 5. Hasmonea Łuck, 6. KKS (Krzemieniec), 7. Pogoń Równe, 8. Hasmonea Równe, 9. KPW Ognisko Zdołbunów, 10. Amatorzy Włodzimierz Wołyński.
Jesienią, osiem najlepszych klubów rozpoczęło rozgrywki w Lidze Wołyńskiego OZPN. Drużyny ze Zdołbunowa i Włodzimierza Wołyńskiego pozostały w klasie A. Dołączyły do niej również dwa kluby z Kowla – Hasmonea i Strzelec (kowelskie kluby nie uczestniczyły w oficjalnym sezonie ze względu na przebudowę jedynego w mieście stadionu należącego KPW), a także Strzelec z Dubna i Hasmonea z Krzemieńca, które rozegrały między sobą formalne mecze w grupie III klasy B. Dodatkowe dwa miejsca zdobyły w walce zwycięzcy grup I i II klasy B – Rezerwa z Łucka i Strzelec ze Zdołbunowa.
W meczach o wejście do Państwowej Ligi, mistrz Wołynia po raz pierwszy rywalizował z mistrzami północno-wschodnich województw. Zawody odbywały się na wzór olimpijski. Pierwszym rywalem WKS Równe był klub Kotwica z Pińska. 12 lipca w Równem, w obecności trzech tysięcy widzów, gospodarze pokonali rywala wynikiem 5:0. W Pińsku rówieńska drużyna również zwyciężyła (1:0), decydującą bramkę w tym meczu zdobył Otto Petner.
Natomiast klub Śmigły z Wilna dwukrotnie pokonał WKS Równe. Wileńska drużyna najpierw zwyciężyła w Równem (3:1), a tydzień później – na własnym boisku (4:2).
W tym roku po raz pierwszy w oficjalnych rozgrywkach uczestniczył ukraiński klub Horyń z Równego. W grupie I klasy C Ukraińcy przegrali z klubem Ochotniczej Straży Pożarnej ze Szpanowa (0:2 i 2:2). W kolejnych latach ukraińscy sportowcy mieli więcej szczęścia w meczach.
Serhij HRUDNIAK
P. S. od autora: Tekst został opracowany na podstawie publikacji w prasie z roku 1936 – w czasopismach «Wołyń» (Łuck), «Janowa Dolina» (Janowa Dolina) oraz «Przegląd Sportowy» (Kraków).
Będę bardzo wdzięczny wszystkim osobom, które udzielą mi informacji o wołyńskich działaczach i piłkarzach w okresie międzywojennym, udostępnią ich zdjęcia lub dokumenty. Można mnie znaleźć na Facebooku (Serhiy Grudnyak) lub napisać do mnie na: sgrudnyak@gmail.com
CZYTAJ TAKŻE:
ROK 1921: POCZĄTKI PIŁKI NOŻNEJ W WOJEWÓDZTWIE WOŁYŃSKIM
ROK 1922: PIERWSZE MISTRZOSTWA DLA WOŁYŃSKICH KLUBÓW
ROK 1923: AWANS WKS KOWEL DO KLASY A
ROK 1924: WKS KOWEL JEDNYM Z LIDERÓW KLASY A
WOŁYŃSKA PIŁKA W LATACH 1925–1926: PIERWSZE OSIĄGNIĘCIA SOKOŁA
WOŁYŃSKA PIŁKA W ROKU 1926: POWRÓT HALLERCZYKA
WOŁYŃSKA PIŁKA W ROKU 1927: SEZON PRZED «ROZWODEM»
WOŁYŃSKA PIŁKA W ROKU 1928: PIERWSZE WŁASNE MISTRZOSTWA
WOŁYŃSKA PIŁKA W ROKU 1929: SKANDALICZNE MISTRZOSTWA
WOŁYŃSKA PIŁKA W ROKU 1930: NAJWYŻSZY WZLOT «SOKOŁA»
WOŁYŃSKA PIŁKA W ROKU 1931: UTWORZONO WOŁYŃSKI OKRĘGOWY ZWIĄZEK PIŁKI NOŻNEJ
WOŁYŃSKA PIŁKA W ROKU 1932: RÓWIEŃSKA HASMONEA ZNOWU MISTRZEM, A SOKÓŁ NAJRADOŚNIEJSZĄ DRUŻYNĄ
WOŁYŃSKA PIŁKA W ROKU 1933: OSTATNI SUKCES RÓWIEŃSKIEJ HASMONEI
WOŁYŃSKA PIŁKA W ROKU 1935: JANOWA DOLINA WŚRÓD LIDERÓW KLASY A
