Wielką popularność wśród polskich widzów przyniósł mu serial «Królowa Bona» oraz film «Epitafium dla Barbary Radziwiłłówny», a jego niezapomnianym hitem filmowym była komedia «C. K. Dezerterzy», która opowiada w stylu szwejkowskim historię żołnierzy różnej narodowości planujących ucieczkę z armii austro-węgierskiej. Obejrzało ją w kinie ponad 7 mln widzów.

Miłość do filmu prawdopodobnie zaczęła się w jego sercu wraz z obejrzeniem filmu «Królewna Śnieżka i siedmiu krasnoludków», zrobieniem projektora z pudełka po butach i starych soczewek, narysowaniem obrazków z przygodami «Koziołka Matołka» Kornela Makuszyńskiego i wyświetleniem ich na ścianie. Było to jeszcze we Lwowie, gdzie urodził się przyszły reżyser. Tam też spędził swoje dzieciństwo.

Janusz Majewski, 2023 r. Autor: Mariusz Kubik, CC BY 4.0

Janusz Majewski mieszkał w domu, z którego, jak wspominał w wywiadach, miał wspaniały widok na całe miasto. Po 14 latach wyjechał z rodzicami ze Lwowa do Krakowa. Był rok 1944 i jego ojciec musiał uciekać przed aresztowaniem. Było to dla niego traumatyczne przeżycie. Później, dzięki reżyserowaniu filmów, mógł wracać do Lwowa i do galicyjskiego świata, który miał zapisany w swojej pamięci.

W Krakowie, po maturze w liceum im. Jana III Sobieskiego, chciał zdawać egzaminy do szkoły filmowej. Jednak posłuchał rodziców i poszedł na Wydział Architektury Politechniki Krakowskiej, który ukończył w 1955 r. Temat jego pracy magisterskiej był związany z filmem: zaprojektował budynek wytwórni filmów fabularnych, który konsultował z operatorem Stanisławem Wohlem.

Następnie podjął jednak studia w Państwowej Wyższej Szkole Filmowej w Łodzi. Był scenografem w trzech filmach Antoniego Bohdziewicza «Szkice węglem», «Rzeczywistość» i «Kalosze szczęścia». Wydział reżyserii ukończył w 1960 r.

Jego pierwszym sukcesem była ciekawa etiuda filmowa «Rondo», w której zagrali Sławomir Mrożek i Stefan Szlachtycz. Opowiadała historię klienta, który nie może doprosić się, aby do niego podszedł kelner.

Potem Janusz Majewski poświęcił się na pięć lat filmowi dokumentalnemu. W ciągu tego czasu powstały między innymi dokumenty: «Róża» będący przypomnieniem Holocaustu, «Album Fleischera» opowiadający o wojnie z punktu widzenia okupanta niemieckiego oraz «Pojedynek» opisujący starcie dwóch sportowców kulomiotów Davida Davisa i Alfreda Sosgórnika.

W drugiej połowie lat 60. powstały «Awatar, czyli zamiana dusz», «Lokis» oraz «Sublokator» i «Zbrodniarz, który ukradł zbrodnię». W 1971 r. Majewski wyreżyserował film «Zazdrość i medycyna», będący adaptacją przedwojennej powieści Michała Choromańskiego pod tym samym tytułem. Tą produkcją zaczął swój powrót w lata międzywojnia, do dawno minionego świata galicyjskich miasteczek.

Potem były «Zaklęte rewiry» z 1975 r., w których wystąpili dwaj świetni aktorzy, śp. Roman Wilhelmi oraz Marek Kondrat. Dwa lata później pojawiła się na ekranach kin «Sprawa Gorgonowej» opowiadająca o zbrodni służącej Rity Gorgonowej na Elżbiecie Zarembie, córce lwowskiego architekta Edmunda Zaremby. Następny film był także powrotem do świata Galicji. To «Lekcja martwego języka» z 1979 r. o przemijaniu i przygotowywaniu się do śmierci chorego na gruźlicę austriackiego oficera.

W 1998 r. powstał serial «Siedlisko», potem obraz «Po sezonie», którym Majewski miał zamiar pożegnać się z pracą za kamerą. Jednak w 2010 r. reżyser ponownie wrócił na plan filmowy. Tym razem nakręcił film «Mała Matura 1947», w którym uwiecznił swoje losy od życia we Lwowie i w Krakowie, po funkcjonowanie pod dyktaturą Związku Radzieckiego w Polskiej Republice Ludowej.

Nałóg filmowy okazał się silniejszy, bo to także nie był koniec jego kariery reżyserskiej. W 2016 r. wszedł na ekrany film «Excentrycy czyli po słonecznej stronie ulicy», ukazujący enklawę wolności w ponurej epoce Władysława Gomułki lat 60. W 2019 r. reżyser zekranizował własną powieść kryminalną «Czarny mercedes», której akcja rozgrywa się w czasie II wojny światowej.

Kratka z filmu «Excentrycy czyli po słonecznej stronie ulicy», 2016 r.

Janusz Majewski wyreżyserował wiele spektakli telewizyjnych. Był także pisarzem. Napisał między innymi autobiograficzną książkę «Retrospektywa». Ze swoją żoną, Zofią Nasierowską, wydali książkę «Fotografia smaku», w której on zamieścił swoje felietony, a ona – przepisy kulinarne. W 2020 r. ukazał się tom opowiadań Majewskiego pod tytułem «Maleńka».

Przez wiele lat bohater tego tekstu pełnił również funkcję prezesa Stowarzyszenia Filmowców Polskich. W latach 2012–2024 był rektorem Warszawskiej Szkoły Filmowej. Reżyser zmarł 10 stycznia 2024 r. Został pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie w rodzinnym grobowcu obok swojej żony.

W informacji, którą w styczniu w związku ze śmiercią Janusza Majewskiego przekazało Stowarzyszenie Filmowców Polskich, mogliśmy przeczytać, że był jednym z najbardziej znanych, cenionych i popularnych polskich reżyserów filmowych, laureatem Nagrody Specjalnej «Platynowe Lwy» za całokształt twórczości na 41. Festiwalu Filmowym w Gdyni, Nagrody Stowarzyszenia Filmowców Polskich za wybitne osiągnięcia artystyczne i wkład w rozwój polskiej kinematografii oraz Polskiej Nagrody Filmowej «Orzeł» za Osiągnięcia Życia.

Wiesław Pisarski,
nauczyciel języka polskiego skierowany do Kowla przez ORPEG

Na głównym zdjęciu: Gwiazda Janusza Majewskiego w łódzkiej Alei Gwiazd. Autor: Zorro2212, CC BY 3.0