Wołyń na pocztówkach wydawnictwa «Ruch»
Artykuły

100 lat temu, 17 grudnia 1918 r. Jakub Mortkowicz i Jan Gebethner założyli w Krakowie Polskie Towarzystwo Księgarni Kolejowych «Ruch».

Nowatorskie jak na te czasy przedsiębiorstwo znane było z sieci kiosków, tak zwanych trafik, w których sprzedawano prasę, tytoń, książki i różne drobne artykuły. Pierwszy kiosk został otwarty w styczniu 1919 r. na peronie Dworca Wiedeńskiego w Warszawie. Za pół roku w różnych miastach Polski działało już ponad 60 takich kiosków. W 1922 r. siedzibę firmy przeniesiono do Warszawy. Bardzo szybko przedsiębiorstwo stało się jedyną ogólnokrajową siecią kolportażu prasy. W 1935 r. «Ruch» posiadał 700 punktów sprzedaży na terenie całej Polski: kiosków, stoisk i sklepów. W latach 1935–1944 wydawnictwo posługiwało się dwoma logotypami: na jednym widoczne było słowo «ruch» wpisane w trójkącie, na drugim – sylwetka sprzedawcy gazet.

Główne biuro Polskiego Towarzystwa Księgarni Kolejowych «Ruch» i jego regionalne oddziały prowadziły także działalność wydawniczą: przygotowywały do druku m.in. rozkłady jazdy, plany miast i kartki pocztowe.

«Ruch» współpracował z lokalnymi fotografami. Wśród najbardziej znanych autorów zdjęć, które ukazały się na pocztówkach «Ruchu», byli: Jan Bułhak, Henryk Poddębski, Zofia Chomętowska, Adam Lenkiewicz i Jan Wołyński. Kartki drukowane były najczęściej w drukarni «Anczyc», «Akropol», Drukarni Narodowej w Krakowie i Drukarni Świętego Wojciecha w Poznaniu.

W okresie międzywojennym PTKK «Ruch» było największym wydawcą kartek pocztowych w Polsce: firma oferowała duże nakłady widokówek o szerokim asortymencie.

Wołyńska tematyka na kartkach pocztowych «Ruchu» została zaprezentowana dzięki widokom Łucka, Kowla, Równego, Sarn, Zdołbunowa i Kiwerc (niedużym nakładem). Łuck ukazał się na 10 pocztówkach wykonanych za pomocą dwóch sposobów: fotowidokówka i brązowe barwienie (sepia) odbitek fotograficznych. Zdjęcia umieszczone na fotowidokówkach podpisywane były czcionką drukowaną oraz pisaną. 

zz001

Sarny. Dworzec kolejowy

zz002

 Kiwerce. Staw w lesie

zz003

Kiwerce. Ogólny widok

zz004

Kowel. Ul. Warszawska

zz005

 Kowel. Ul. Warszawska

zz006

 Kowel. Ul. Łucka

zz007

 Kowel. Fragment parku

zz008

 Zdołbunów. Rynek

zz3301

 Łuck. Katedra

zz3303

 Łuck. Ogólny widok zamku Lubarta

zz3304

 Łuck. Ul. Jagiellońska

zz3306

 Łuck. Most na Styrze

zz3307

 Łuck. Gmach poczty

 Wiktor LITEWCZUK

 

CZYTAJ TAKŻE:

«SERCE SERCU WIADOMOŚĆ PRZEKAZUJE»: Z HISTORII KARTEK POCZTOWYCH

«SERCE SERCU WIADOMOŚĆ PRZEKAZUJE»: Z HISTORII KARTEK POCZTOWYCH. CZĘŚĆ 2

«SERCE SERCU WIADOMOŚĆ PRZEKAZUJE»: Z HISTORII KARTEK POCZTOWYCH. CZĘŚĆ 3

WOŁYŃSKA WYSTAWA ROLNICZO-PRZEMYSŁOWA NA ZDJĘCIACH

LITOGRAFIE NAPOLEONA ORDY NA POCZTÓWKACH

WOŁYŃ NA POCZTÓWKACH POLSKIEGO TOWARZYSTWA KRAJOZNAWCZEGO

POCZTÓWKI WOŁYŃSKIEGO TOWARZYSTWA KRAJOZNAWCZEGO W OKRESIE MIĘDZYWOJENNYM

JAN BUŁHAK – OJCIEC POLSKIEJ FOTOGRAFII

KRZEMIENIEC OŚRODKIEM SZTUKI FOTOGRAFICZNEJ NA WOŁYNIU

ŁUCK W OBIEKTYWIE HENRYKA PODDĘBSKIEGO

 

 

 

Powiązane publikacje
Łuck na pierwszych ilustracjach prasowych. W muzeum wystawiono kolekcję Wiktora Litewczuka
Wydarzenia
W ramach festiwalu historycznego «Legio Wołyń», który odbył się w Łucku w dniach 29–30 marca, w Wołyńskim Muzeum Krajoznawczym została otwarta wystawa «Gubernia / województwo / okręg: dyskurs medialny miasta Łucka w XIX i pierwszej połowie XX wieku».
31 marca 2025
Wołyńskie miasta na XIX-wiecznych akwarelach
Artykuły
W Muzeum Historii Łuckiego Bractwa, będącego oddziałem Wołyńskiego Muzeum Krajoznawczego, została otwarta wystawa «Widoki wołyńskich miast na oryginalnych XIX-wiecznych akwarelach». Są na niej eksponowane rarytasy z dwóch prywatnych kolekcji. 
28 stycznia 2020
Kaplica Chrystusa Frasobliwego w Łucku na akwareli hrabiny Anny Potockiej
Artykuły
Wiktor Litewczuk przedstawia naszym Czytelnikom kolejny rarytas ze swojej kolekcji. Jest to XIX-wieczna akwarela, namalowana przez hrabinę Annę Potocką według szkicu Ludwika Fuhrmanna. Widzimy na niej kaplicę Chrystusa Frasobliwego w Łucku.
30 sierpnia 2019
Wołyń na pocztówkach z czasów I wojny światowej
Artykuły
Podczas I wojny światowej fotografowie wojska austro-węgierskiego i niemieckiego zrobili na Wołyniu wiele zdjęć, dzięki czemu możemy dziś dowiedzieć się, jak wyglądał nasz region w tamtych czasach.
19 lipca 2019
90 lat temu: wizyta prezydenta RP na Wołyniu
Artykuły
W czerwcu 1929 r., czyli 90 lat temu, na Wołyń przybył z wizytą prezydent RP Ignacy Mościcki. Przedstawiamy państwu zdjęcia z tej podróży zamieszczone w ówczesnej prasie.
20 czerwca 2019
Jak budowano kościół św. Stanisława w Kowlu
Artykuły
«Będzie to wiecznie żywy pomnik pamięci…» pisał w 1928 r. Adam Czekalski w wydawanym w Poznaniu «Przewodniku Katolickim».
06 czerwca 2019
Herb Wołynia na monetach króla Polski i wielkiego księcia litewskiego Zygmunta II Augusta
Artykuły
Herb Wołynia znany jest od czasów średniowiecznych, kiedy pojawił się na książęcych pieczęciach i w dokumentach (listach, kronikach, rękopisach) oraz, oczywiście, w źródłach numizmatycznych.
10 maja 2019
Wypadek kolejowy między Łuckiem a Lwowem na starych zdjęciach
Artykuły
Historia Wołynia zawiera wiele tajemnic, które udaje się czasem odkryć dzięki starym zdjęciom i kartkom pocztowym.
25 kwietnia 2019
Historia łuckich szkół pierwszej połowy XX wieku
Artykuły
Po I wojnie światowej zaszła potrzeba zmian w systemie oświaty w Łucku, zwłaszcza że liczba placówek oświatowych działających w mieście nie zaspokajała potrzeb edukacyjnych jego mieszkańców.
15 marca 2019