90 lat temu: wizyta prezydenta RP na Wołyniu
Artykuły

W czerwcu 1929 r., czyli 90 lat temu, na Wołyń przybył z wizytą prezydent RP Ignacy Mościcki. Przedstawiamy państwu zdjęcia z tej podróży zamieszczone w ówczesnej prasie.

Gazety z własnej kolekcji udostępnił naszej redakcji Wiktor Litewczuk.

W czasie podróży Ignacy Mościcki odwiedził najważniejsze ośrodki Wołynia, m.in. Łuck, Ołykę, Dubno, Krzemieniec. Wizytował także Białokrynicę pod Krzemieńcem i Poczajów. Wszędzie był witany przez ludność miejscową.

Moscicki

Wizyta prezydenta RP w Łucku w czerwcu 1929. Zdjęcie Ananiego Dossika ze zbiorów Wiktora Litewczuka

«Otwieram Muzeum Wołyńskie dnia 16 czerwca 1929 r.» – taki wpis przygotował mistrz kaligrafii na stronie tytułowej unikalnego dokumentu, którym jest «Księga pamiątkowa Muzeum Wołyńskiego przy Wołyńskiem Towarzystwie Krajoznawczem i Opieki nad Zabytkami Przeszłości w Łucku». Pod wpisem Ignacy Mościcki zostawił podpis podczas uroczystego otwarcia tej placówki.

Prezydent Mościcki złożył wizytę Radziwiłłom w ich rezydencji w Ołyce. Gospodarze urządzili głowie państwa i towarzyszącym jej osobom wspaniałe przyjęcie. W tym samym dniu prezydent obejrzał tartak Janusza Radziwiłła w Cumaniu.

W trakcie pobytu na Wołyniu Ignacy Mościcki wizytował także świątynie różnych wyznań, m.in. katedrę Świętych Apostołów Piotra i Pawła i synagogę w Łucku oraz klasztor prawosławny Ławry Poczajowskiej.

«Tygodnik Ilustrowany» w tekście pt. «P. Prezydent Rzeczypospolitej na Wołyniu» opublikowanym w nr 26 tak pisał o wizycie: «Uroczyście, gościnnie i serdecznie przyjmował Wołyń pana Prezydenta Rzeczypospolitej. Dostojny zwierzchnik państwa przejechał niemal wzdłuż i wszerz ziemię, na której mieszkają Polacy, Ukraińcy i Rosjanie, gdzie współżyją różne wyznania religijne (…). Prezydent Rzeczypospolitej mógł myślą i sercem gospodarza wielkiej ziemi polskiej objąć wyniki zbiorowej pracy społeczeństwa wołyńskiego i indywidualnej – świadomych i ofiarnych obywateli. Zauważył też z radością, że dokonało się na Wołyniu dzieło najważniejsze – umocnienie zgodnego współżycia różnych narodowości i różnych religij, których przedstawiciele powitali głowę państwa w imię wspólnego dobra wszystkich warstw i wszystkich narodów, żyjących na obszarze Polski».

CZYTAJ TAKŻE: «WSZĘDZIE BYŁ, NIKOGO NIE OMINĄŁ»: SZCZEGÓŁY WIZYTY MOŚCICKIEGO NA WOŁYNIU

W trakcie wizyty prezydenta RP na Wołyniu powstało dużo fotografii. W wydawanym w Krakowie tygodniku «Światowid» możemy obejrzeć zdjęcia Agencji Fotograficznej przynależącej do tego samego pisma. Przedstawiają one spotkanie prezydenta z ludnością prawosławną w Łucku, wizytę w Krzemieńcu, w Ławrze Poczajowskiej, w katedrze rzymsko-katolickiej i w synagodze w Łucku oraz powitanie Mościckiego przez prawosławnego księdza biskupa Simona.

Moscicki 001

Spotkanie prezydenta z ludnością prawosławna w Łucku

Moscicki 003

Prezydent RP zwiedza ruiny zamku w Krzemieńcu. W towarzystwie ks. metropolity Dionizego, duchowieństwa prawosławnego, wojewody wołyńskiego p. Józewskiego, gen. bryg. Taczaka i ppłk. szt. gen. Fydy zwiedza klasztor prawosławny Ławry Poczajowskiej. W katedrze rzymsko-katolickiej w Łucku wraz z adiutantami: mjr. Jurgielewiczem i kpt. Suszyńskim

Moscicki 004

Prezydent RP w synagodze w Łucku, zbudowanej za panowania Zygmunta III, witany przez prezesa gminy żydowskiej, senatora Łazarza Dahla. Ignacy Mościcki przypatruje się, podczas pobytu w Liceum w Krzemieńcu, ćwiczeniom męskiej grupy przysposobienia wojskowego. Prezydent RP witany przez księdza biskupa Simona

W specjalnym dodatku tygodniowym do nr 176 «Ilustrowanego Kuryera Codziennego» z dnia 30 czerwca 1929 r. przeczytamy: «Dłuższy objazd głównych ośrodków Wołynia, dokonany w ostatnich dniach przez p. Prezydenta Rzpltej, tyle dostarczył zajmujących momentów, że w piśmie naszem musieliśmy się ograniczyć do reprodukcji kilku zdjęć o charakterze bardziej oficjalnym». W wydaniu zamieszczono zdjęcia Agencji Fotograficznej «Światowida» ukazujące spotkanie głowy państwa z młodzieżą. Na jednym z nich przedstawiona jest defilada dzieci szkół powszechnych z powiatu krzemienieckiego w barwnych strojach ludowych, zaś na drugim – popisy żeńskiej grupy przysposobienia wojskowego na boisku Liceum Krzemienieckiego.

Pobyt Ignacego Mościckiego na Wołyniu utrwalił na swoich zdjęciach również fotograf «Tygodnika Ilustrowanego» W. Pikiel. W tym czasopiśmie zobaczymy prezydenta w Poczajowie, Krzemieńcu, ale także podczas spotkania z uczniami szkoły powszechnej wsi Białokrynica pod Krzemieńcem i z harcerzami w obozie w Krzemieńcu. Obejrzymy powitanie Mościckiego chlebem i solą przez burmistrza Dubna oraz otwarcie przez prezydenta lotniska Ligi Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej w Łucku w obecności ministra reform rolnych Witolda Staniewicza i ks. biskupa Adolfa Szelążka.

Moscicki 005

Prezydent Mościcki w Ławrze Poczajowskiej w otoczeniu duchowieństwa prawosławnego z ks. metropolitą Dionizym na czele

Moscicki 006

Mościcki w murach Liceum w Krzemieńcu

Moscicki 007

Prezydent RP wśród ruin zamku w Krzemieńcu

Moscicki 008a

W obozie harcerzy w Krzemieńcu

Moscicki 008b

Defilada włościan przed prezydentem

Moscicki 009a

Prezydent RP dokonuje otwarcia lotniska Ligi Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej w Łucku

Moscicki 009b

W katedrze łuckiej

Moscicki bilokrynycia

Przywitanie prezydenta z dziećmi szkoły powszechnej wsi Białokrynica pod Krzemieńcem

Moscicki 010a

Prezydent w otoczeniu duchowieństwa prawosławnego w Ławrze Poczajowskiej

Moscicki 010b

Burmistrz Dubna wita chlebem i solą pierwszego obywatela Polski

Moscicki 011a

Defilada dzieci szkół powszechnych z powiatu krzemienieckiego

Moscicki 011b

Żeńska grupa przysposobienia wojskowego na boisku Liceum Krzemienieckiego

Kolejna – ostatnia – wizyta Ignacego Mościckiego na Wołyniu miała miejsce 10 lat później, na początku września 1939 r. Ze względu na szybkie postępy wojsk niemieckich prezydent zmuszony był wówczas do opuszczenia Warszawy. Na kilka dni zatrzymał się w Ołyce, gdzie zamieszkał w pałacu Radziwiłłów. 17 września przekroczył granicę z Rumunią, gdzie 30 września złożył swój urząd. Zmarł w Szwajcarii w 1946 r.

Natalia DENYSIUK

Opracowano na podstawie publikacji w czasopismach «Światowid», «Ilustrowany Kuryer Codzienny», «Tygodnik Ilustrowany» z 1929 r. Gazety i zdjęcia pochodzą ze zbiorów Wiktora Litewczuka.

CZYTAJ TAKŻE:

WOŁYŃ I POLESIE NA POCZTÓWKACH «KSIĄŻNICY ATLAS»

WOŁYŃ NA POCZTÓWKACH WYDAWNICTWA «RUCH»

Powiązane publikacje
Trwa rekrutacja do projektu «Szkoła dobrej jakości»
Konkursy
Fundacja Wolność i Demokracja zaprasza szkoły polonijne do udziału w projekcie «Szkoła dobrej jakości».
01 października 2022
Wystawa porcelany w Łucku. Można zobaczyć na niej eksponaty ze zbiorów muzeów w Łucku i Stalowej Woli
Wydarzenia
29 września w Wołyńskim Muzeum Krajoznawczym odbył się wernisaż inkluzyjnej wystawy «Sztuka dla każdego. Porcelana». Wydarzenie zostało zorganizowane w ramach projektu «Muzea pogranicza – przestrzeń dialogu międzykulturowego».
30 września 2022
«Bezpieczeństwo i Solidarność» tematem przewodnim Kongresu Współpracy Transgranicznej
Wydarzenia
Kongres Współpracy Transgranicznej w Lublinie to miejsce spotkań praktyków współpracy transgranicznej z krajów Unii Europejskiej i Partnerstwa Wschodniego oraz platforma dialogu dla samorządów, organizacji pozarządowych, środowiska nauki, kultury i biznesu.
29 września 2022
«Bieg Pokoju» w Mielnikach. 83 lata temu zginęli tu żołnierze KOP
Wydarzenia
Polacy i Ukraińcy wspólnie uczcili pamięć oficerów i żołnierzy Korpusu Ochrony Pogranicza zamordowanych przez sowietów we wrześniu 1939 r.
29 września 2022
Ukazał się nr 18 «Monitora Wołyńskiego»
Wydarzenia
Zapraszamy Państwa na łamy dzisiejszego numeru MW. Piszemy w nim m.in. o poświęceniu kościoła w Dźwiniaczce, Jadwidze Gusławskiej z Krzemieńca i jej wspomnieniach, policjancie ze Zdołbicy Władysławie Michalskim oraz polsko-ukraińskiej współpracy w ramach różnych projektów.
29 września 2022
Naftowa Niepodległość. Można pobrać infografiki poświęcone osiągnięciom Ignacego Łukasiewicza
Wydarzenia
W związku z obchodzonym na mocy decyzji Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Rokiem Ignacego Łukasiewicza Fundacja Wolność i Demokracja przedstawia serię sześciu infografik poświęconych temu bohaterowi.
28 września 2022
Infolinia dla uchodźców z Ukrainy chętnych do podjęcia nauki w polskich szkołach
Artykuły
Fundacja Polskie Centrum Pomocy Międzynarodowej wspólnie z UNICEF oraz Ministerstwem Edukacji i Nauki RP uruchomiła specjalną infolinię informacyjną dla ukraińskich uczniów, studentów oraz ich rodzin i opiekunów.
27 września 2022
Poloniści zapraszają na olimpiadę
Konkursy
Wołyński Uniwersytet Narodowy imienia Łesi Ukrainki wspólnie z fundacją «EDUNOWA» zapraszają studentów polonistyk z całej Ukrainy do udziału w IV Studenckiej Olimpiadzie Wiedzy o Polsce «Łuckie Dialogi z Kulturą Polską 2022».
27 września 2022
Szkoła przy TKP imienia Tadeusza Kościuszki rozpoczyna nowy rok
Wydarzenia
Uczniowie sobotnio-niedzielnej szkoły przy Towarzystwie Kultury Polskiej im. Tadeusza Kościuszki w Łucku spędzili ciekawe wakacje. Wypoczywali na letnim obozie językowym w Zamłyniu oraz uczestniczyli w wydarzeniach zorganizowanych przez partnerów Towarzystwa Kultury Polskiej w Zamościu, Mokrelipiu i Łomży.
26 września 2022