W ramach festiwalu historycznego «Legio Wołyń», który odbył się w Łucku w dniach 29–30 marca, w Wołyńskim Muzeum Krajoznawczym została otwarta wystawa «Gubernia / województwo / okręg: dyskurs medialny miasta Łucka w XIX i pierwszej połowie XX wieku».

Na ekspozycji można zobaczyć czasopisma z kolekcji Wiktora Litewczuka. Jest to ilustrowana prasa wydawana w latach 1836–1941, na łamach której ukazywały się różne publikacje dotyczące Łucka, jego zabytków oraz życia społecznego i politycznego. Ilustracje prasowe, a są to najdawniejsze drzeworyty i fotografie, przedstawiają widoki miasta, obiekty oraz ludzi.

«Moja pasja nie jest przypadkowa. Od mniej więcej 25 roku życia interesuję się ikonografią Łucka. Najpierw były to pocztówki, stare fotografie, potem zacząłem kolekcjonować gazety z ilustracjami przedstawiającymi Łuck. Udało mi się zebrać wszystkie lub prawie wszystkie widoki Łucka w prasie XIX wieku» – powiedział kolekcjoner i krajoznawca Wiktor Litewczuk podczas festiwalu «Legio Wołyń».

Na wystawie można zobaczyć najstarszą gazetę z jego kolekcji z widokiem Łucka. Jest to nr 26 tygodnika «Przyjaciel Ludu» z 31 grudnia 1836 r. Na pierwszej jego stronie umieszczono drzeworyt, na pierwszym planie którego widzimy nieistniejącą już kaplicę Chrystusa Frasobliwego, w głębi – zamek w Łucku.

W 2019 r. Wiktor Litewczuk przedstawił historię tego dzieła czytelnikom «Monitora Wołyńskiego». Został on wykonany na podstawie akwareli namalowanej przez hrabinę Annę Potocką według szkicu Ludwika Fuhrmanna. Fuhrmann odwiedził Łuck w 1814 r., towarzysząc Edwardowi Raczyńskiemu, polskiemu magnatowi, filantropowi, wydawcy, mecenasowi sztuk i nauk, w podróży do Konstantynopola i Troady. Akwarelę Anny Potockiej Wiktor Litewczuk również posiada w swojej kolekcji.

Na wystawie eksponowany jest też «Tygodnik Ilustrowany», na łamach którego w 1865 r. po raz pierwszy ukazał się widok cerkwi Podwyższenia Krzyża Pańskiego, a w 1872 r. – klasztoru dominikanów w Łucku.

Zobaczymy tu także takie czasopisma, jak «Український голос», «Światowid», «Młoda wieś – Молоде село», «Kurier Warszawski», «Życie Katolickie», «Głos Wołynia», «Kuryer Codzienny» itd.

Na łamach prasy wystawionej w muzeum można zobaczyć m.in. zdjęcia z widokami karaimskiej kienesy, synagogi, zamku, katedry prawosławnej oraz katolickiej w Łucku, relacje z wizyt na Wołyniu marszałków Józefa Piłsudskiego i Edwarda Rydza-Śmigłego, prezydenta II RP Ignacego Mościckiego i kardynała Aleksandra Kakowskiego. Zdjęcia prasowe przedstawiają też uroczystości z okazji otwarcia teatru miejskiego i przekazania przez Wołynian sprzętu wojskowego polskiej armii, a także Wołyńską Wystawą Rolniczo-Przemysłową.

Opowieść Wiktora Litewczuka uzupełnił Wiktor Panasiuk, starszy pracownik naukowy Działu Metodycznego Wołyńskiego Muzeum Krajoznawczego, który przeanalizował publikacje i zdjęcia w eksponowanych czasopismach. Naukowiec zwrócił uwagę na treści historyczne i merytoryczne, które ze sobą niosą. «Kolekcja uzmysławia nam wypowiedzi Łucka oraz o Łucku, jak również o Wołyniu» – powiedział Wiktor Panasiuk.

Tekst i zdjęcia: Natalia Denysiuk