Sunia była małą, biedną kolonią, w której jedynie kilku gospodarzom nie brakowało jedzenia na «przednówku». Została napadnięta i spalona nocą 30 lipca 1943 r.
Do tego dnia w kolonii pozostało jednak niewielu mieszkańców, większość schroniła się wcześniej w Antonówce. Przebywali tam przeważnie uciekinierzy z Huty Stepańskiej, którzy, nie znając terenu, przy ucieczce wpadali w ręce banderowców. Zginęła ich bliżej nie określona grupa, nikt Ich nigdy nie policzył.
Edward Oczeretko, syn Jana, wyruszył do Sarn w poszukiwaniu broni, aby w razie ataku walczyć o swoje życie. Udało mu się ją nabyć w zamian za żywność od Niemców. Idąc z powrotem, wstąpił do siostry żyjącej w Folwarku, posiedział chwilę i poszedł. Był umówiony z Ukraińcem z Netreby, który miał go przeprawić łódką na drugi brzeg. W drodze do domu został złapany i zabity, a ciało jego wrzucono do Horynia.
Podobny los miał spotkać żyjącego jeszcze Stanisława Oczeretkę s. Hipolita (ur. 1923 r.). Ten wracając z Sarn, gdzie pracował w masarni, został też schwytany i prowadzony na «Smolarnię» w celu zabicia. Na drodze zabójców stanął jednak dzielny Ukrainiec Nikifor Żuczenia, który widząc, co się dzieje, zabrał Stanisława z rąk niedoszłych morderców. Banderowcy nie ośmielili się wejść w konflikt z Żuczenią: był potężnym mężczyzną, liczącym się we wsi.
Te biedne i nędzne wsie przemierzał od przedwojennych czasów żebrak Ukrainiec – ułomny, niemowa. Kiedy do Suni przybyli uciekinierzy z upadłej Huty Stepańskiej, schwycili tego żebraka, okrzyknęli Go szpiegiem, wyprowadzili nad Horyń i zakłuli bagnetami. Na nic zdały się prośby, żeby Go nie zabijać. Nikt proszących nie słuchał. Żebrak «szpieg» szedł na śmierć, nie mając nawet świadomości, że będą Go zabijać.
Gdyby dęby wiekowe nad brzegiem Horynia umiały mówić, opowiedziałyby wiele podobnych tragedii. Dobrze jednak, że nie mówią, wycięto by je, żeby milczały.
Sunia i dęby k. Gradowicza nad Horyniem
Bzy pozostałe po kolonii
Podnosimy krzyż w Suni
Krzyż w Suni
Krzyż poświęcił o. Stepan Stachniuk z Konstantynówki
Modlitwa przy poświęceniu krzyża
Nikifor Żuczenia z Żoną
Janusz Horoszkiewicz, Luba c. Nikifora Żuczeni i jego wnuczka Maria
Janusz Horoszkiewicz z Marią i Lubą, wnuczką i córką Nikifora Żuczeni
Dęby nad Starym Horyniem
Skarpa nad Horyniem
Stary Horyń
Tutowickie pastwiska z drugiej strony Horynia
Zakole starego Horynia
Tekst i zdjęcia: Janusz HOROSZKIEWICZ
P. S.: Zainteresowani mogą uzyskać więcej informacji pod adresem mailowym: janusz-huta-stepanska@wp.pl
***
Tekst ukazał się w cyklu «Szlakiem Wołyńskich Krzyży wokół Huty Stepańskiej z Januszem Horoszkiewiczem».
CZYTAJ TAKŻE:
WYRKA. MIEJSCE KOŚCIOŁA PW. PODWYŻSZENIA KRZYŻA ŚWIĘTEGO
KOLONIA STYDYŃSKA, GMINA STYDYŃ WIELKI
STEPAŃ NAD HORYNIEM: MIEJSCE KOŚCIOŁA PW. ŚW. MICHAŁA ARCHANIOŁA
LADY – MIEJSCE SPOCZYNKU STANISŁAWA BRUSIŁY
KRZYŻ «JEZU RATUJ NAS» W OMELANCE K. HUTY STEPAŃSKIEJ
KAMIONKA STARA, PARAFIA HUTA STEPAŃSKA
HUTA STEPAŃSKA – NOWY CMENTARZ
JANOWA DOLINA W GMINIE KOSTOPOL
