ABC kultury polskiej: Kazimierz Sichulski, malarz z duszą kabareciarza
Artykuły

Jest takie magiczne miejsce w Krakowie, które każdy turysta lub przypadkowy przechodzień, przynajmniej raz, odwiedzić powinien. Wprawdzie nie uściśniemy już osobiście dłoni Tadeusza Boya-Żeleńskiego.

Nie zostaniemy przywitani obraźliwą mową powitalną, albowiem taka tu panowała tradycja, przez Jana Augusta Kisielewskiego, ani też nie usmaruje nas farbami Kazimierz Sichulski. Jednak na pewno dotkniemy magii, która niezauważoną aurę w tym miejscu rozpościera.

Mowa oczywiście o słynnej krakowskiej kawiarni - «Jamie Michalika» – mieszczącej się przy ulicy Floriańskiej 45, w której swoją siedzibę miał najsłynniejszy kabaret Młodej Polski – «Zielony Balonik». Wnętrze wprawdzie jest jak najbardziej kawiarniane, z pluszowymi, zielonymi kanapami, przyciężkimi fotelami i stołami oraz przyćmionym światłem leniwie sączącym się spod witrażowych abażurów.

Jednak każdy zauważy jego odmienność od wszystkich znanych mu tego typu miejsc. Już na pierwszy rzut oka dostrzeżemy niezwykłe, ni to obrazy, ni to freski zdobiące ściany «Jamy Michalika». Nieco dziwne, nieco karykaturalne, może czasem wielce groteskowe, ale magiczne i fascynujące.

Jednym z mistrzów pędzla, którzy ozdabiali przestrzeń lokalu, był Kazimierz Sichulski. To on wraz z Karolem Fryczem w 1910 r., podczas remontu kawiarni, namalował na ścianie «Sąd Ostateczny», nawiązujący do fresku Michała Anioła z Kaplicy Sykstyńskiej. Różnica polegała na tym, że na malowidle pojawiły się postacie z kabaretu i do tego całkiem nagie.

Przypomnijmy, że był to początek XX wieku. Dopiero po interwencji właściciela przybytku, aby nie gorszyć gromadzącej się publiczności, artyści zgodzili się domalować swoim golasom bieliznę. Innym szczególnym obrazem Sichulskiego, jaki możemy w tym miejscu zobaczyć, to «Kabaret szalony», na którym artysta przedstawił karykatury rozbawionych członków «Zielonego Balonika» sunących w radosnym, unoszącym się nad krakowskim Rynkiem korowodzie.

sichulski 1

Kabaret «Zielonego Balonika», 1908 r. Public domain

Kazimierz Sichulski to jeden z najbardziej znanych malarzy, rysowników i grafików Młodej Polski. Artysta, dzięki swojej fascynacji folklorem, a zwłaszcza huculszczyzną, pozostawił po sobie niezwykle bogatą kolekcję płócien, rysunków i szkiców dokumentujących ten niezwykły obszar kultury.

Swój talent artystyczny rozwijał na krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych pod kierunkiem tak wspaniałych mistrzów jak: Leon Wyczółkowski, Stanisław Wyspiański i Józef Mehoffer. W czasie studiów Sichulski wraz z Fryderykiem Pautschem wybrał się na wycieczkę na Huculszczyznę. Wrócił z niej zakochany po uszy i absolutnie dozgonnie we wszystkim, co z tym regionem było związane.

sichulski 2

Huculska drużka, 1906 r. Public domain

Niebywałą fascynację huculskimi obrzędami, strojem, religijnymi tradycjami można odnaleźć na wielu płótnach malarza. Ponadto utrwalał, jakże piękne, pejzaże oraz martwe natury. Ten wyjątkowy artysta zasłynął także jako znakomity karykaturzysta. Tę formę doprowadził wręcz do perfekcji posługując się wyraźnym, czarnym konturem. Te dowcipne rysunki zachwycały zwięzłą i jednocześnie żartobliwą charakterystyką postaci potraktowanych przez artystę z łagodną uszczypliwością.

Wernisaże tych prac Sichulskiego zawsze przyciągały tłumy. Wystawa wizerunków członków galicyjskiego parlamentu została przyjęta w Wiedniu jako wydarzenie kulturalno-towarzyskie. Osiemdziesiąt karykatur najwybitniejszych ministrów, posłów, dziennikarzy narodowości niemieckiej, polskiej, czeskiej, włoskiej, słoweńskiej i ukraińskiej podziwiały rzesze widzów.

sichulski 3

Karykatura Kornela Makuszyńskiego, 1910 r. Public domain

Styl Kazimierza Sichulskiego, jak na Młodą Polskę przystało, ukształtowała wiedeńska secesja. Łagodne, miękkie, giętkie linie podkreślone plamami nasyconego koloru sprawiają, że patrząc na prace tego artysty odpoczywamy odpływając gdzieś za siedem gór i rzek, aby rozum i serce oddać we władanie bliżej nieokreślonych marzeń.

sichulski 4

Anioł, rok nie znany. Public domain

Gabriela WOŹNIAK-KOWALIK,
nauczycielka skierowana do Łucka i Kowla przez ORPEG

CZYTAJ TAKŻE:

ABC KULTURY POLSKIEJ: WOJCIECH GERSON – CZŁOWIEK RENESANSU

ABC KULTURY POLSKIEJ: MARIA JAREMA – ABSTRAKCJA JEST WOLNOŚCIĄ

ABC KULTURY POLSKIEJ: WILCZY MALARZ

ABC KULTURY POLSKIEJ: EDWARD DWURNIK – MISTRZ SZCZEGÓŁU

ABC KULTURY POLSKIEJ: WIELKANOC NA PŁÓTNACH MISTRZÓW

ABC KULTURY POLSKIEJ: PAPCIO CHMIEL

ABC KULTURY POLSKIEJ: WITOLD PRUSZKOWSKI – SPÓŹNIONY ROMANTYK POLSKIEGO MALARSTWA

ABC KULTURY POLSKIEJ: ŚWIĄTECZNE OBRAZY

ABC KULTURY POLSKIEJ: TRZY RAZY NOAKOWSKI

Powiązane publikacje
ABC kultury polskiej: Paweł Łoziński – reżyser w drodze
Artykuły
Paweł Łoziński to znany w Polsce reżyser, scenarzysta i producent interesujących filmów dokumentalnych. W wywiadzie dla internetowego radia «357» na pytanie: «Kim jesteś?» odpowiedział: «Człowiekiem w drodze».
24 maja 2022
Konopnicka: zawłaszczenia i rewizje
Artykuły
Była kobietą niezwykłą. Cechowała ją odwaga, determinacja, a przede wszystkim – niebywała ciekawość świata. Badacze jej życia i twórczości wiedzą to od dawna. Tymczasem większość osób przemierzających nazwane jej imieniem ulice ma w głowie zupełnie inny obraz. Staje im przed oczami matrona w długiej sukni, często w towarzystwie dzieci. Połączenie Matki Polki z narodowym wieszczem. 23 maja obchodzimy 180. rocznicę urodzin Marii Konopnickiej.
23 maja 2022
«Tam, gdzie grał – był teatr narodowy». Wspomnienie o Jerzym Treli
Artykuły
Był żywym pomnikiem teatru, a niektórzy mawiali wręcz, że «tam, gdzie gra Trela, tam jest teatr narodowy». Wybitny polski aktor Jerzy Trela zmarł 15 maja w Krakowie w wieku 80 lat.
18 maja 2022
Ochman – głos Polski prosto z Ameryki
Artykuły
Syn Polaków od lat mieszkających w USA wraca do Polski studiować śpiew solowy, dla sprawdzenia zgłasza się do telewizyjnego talent show i wygrywa. Oto Krystian Ochman – młody muzyk, który reprezentował Polskę w konkursie Eurowizja 2022 w Turynie, zdobywając dla nas 12. miejsce.
16 maja 2022
ABC kultury polskiej: Bez reszty oddany teatrowi
Artykuły
Kiedy ten wielki aktor umierał na serce 22 lutego 1992 r. w Teatrze Nowym w Poznaniu, jego ostatnie słowa były cytatem z «Króla Leara» Williama Shakespeare’a.
12 maja 2022
ABC kultury polskiej: Wacław Szymanowski – artysta, który wyrzeźbił muzykę
Artykuły
Konkurs Chopinowski za każdym razem rozpala do czerwoności emocje melomanów. Wiem coś na ten temat, albowiem, jak wielu podobnych mi ludzi, zawsze z wypiekami na twarzy oczekuję na werdykt jury. Przy tej okazji, wcześniej czy później, na ekranie telewizora musi pojawić się jedna z najbardziej znanych i rozpoznawalnych rzeźb.
19 kwietnia 2022
Jarosław Marek Rymkiewicz – prawda o naturze świata i o człowieku
Artykuły
Jarosław Marek Rymkiewicz zmarł 3 lutego 2022 r. Był poetą, eseistą, krytykiem literackim, dramaturgiem i publicystą politycznym.
27 marca 2022
ABC kultury polskiej: Rybak
Artykuły
Kiedy tylko zaczęłam trochę więcej rozpoznawać otaczający świat i zrozumiałam, że istnieją kredki, farby i ołówek – co ciekawe stolarski – a ich użycie daje mi ogromną przyjemność, w wolnych chwilach zajęłam się stawianiem swoich pierwszych kresek i barwnych plam na papierze.
17 marca 2022
ABC kultury polskiej: Mariusz Szczygieł – mistrz polskiego reportażu
Artykuły
Mariusz Szczygieł jest dziennikarzem, reportażystą, eseistą, pisarzem i wykładowcą akademickim. Największą popularność wśród czytelników przyniosła mu książka «Gottland» z 2015 r. Dziennik «Le Figaro» napisał o niej: «To nie jest książka, to klejnot».
15 lutego 2022