ABC kultury polskiej: Czarodziejski świat Józefa Mehoffera
Artykuły

«Teraz jesteś dla mnie prawie synonimem szafirowego koloru» – pisał Mehoffer do żony w trakcie pracy nad «Dziwnym ogrodem», jednym z najpiękniejszych ze swoich obrazów.

 Trudno w biografii Józefa Mehoffera odnaleźć ślady skandalu, burzliwych i niezwykłych romansów lub choćby jakiejś niezwyczajnej awantury. Zatem wszystkie te cechy, które sprawiają, że wydarzenie lub artysta «sprzedaje» się lepiej, w tym przypadku nie znajdują zastosowania. Jak więc zareklamować artystę, o którym można «tylko» powiedzieć, że był malarzem, grafikiem, rysownikiem, projektantem witraży, projektantem mebli, wnętrz i tkanin, scenografem teatralnym, a na dodatek kochał swoją żonę?

A może wyjątkowe, nasycone, intensywne, dotykające zmysłowości, symboliczne płótna mistrza, w których sfera rzeczywistości stapia się ze sferą wyobraźni, realizm natomiast przenika się z sacrum, wystarczą, aby raz na zawsze zakochać się w pracach Józefa Mehoffera. I nie trzeba już wtedy żadnych słów, żadnych biografii, żadnej analizy dzieła, można tylko stać i patrzeć na kolejne, wręcz metafizyczne obrazy – «Majowe słońce», «Czerwona parasolka», «Dziwny ogród». To przy nich odpływamy w inne, mniej realne światy, choć same dzieła wydają się, na pierwszy rzut oka, jak najbardziej mocno zakotwiczone w ziemskim realizmie.

Nawet dom artysty, pełniący w tej chwili rolę muzeum, mieszczący się w Krakowie przy ul. Krupniczej 26, jest uznawany przez zwiedzających za miejsce szczególne i wyjątkowe.

Malarz kochał każdy kontakt z naturą, to ona dawała mu pole dla twórczej wyobraźni. Flora z całą obfitością roślinnych motywów, z wyolbrzymionymi koronami kwiatów, przestylizowanymi pąkami, łodygami układającymi się w ozdobne, symetryczne sploty tworzą treść, aurę i klimat obrazów Mehoffera.

Józef Mehoffer, zgodnie z rodzinną tradycją – ojciec był prawnikiem po Uniwersytecie Lwowskim – studia rozpoczął na Wydziale Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego. Jednocześnie jednak, ku radości swoich współczesnych i następnych pokoleń, zaczął naukę w Szkole Sztuk Pięknych. Może byłby i dobrym prawnikiem, ale prawdopodobnie nikt by już po latach o nim nie pamiętał, lecz artystą okazał się wręcz wyjątkowym.

Każdy, kto choćby raz zetknął się z pracami artysty, zapewne powie, że nie tylko nie roztrwonił ani nie zmarnował ogromnego talentu danego mu przez Opatrzność, ale w niezwykły sposób go rozwinął i pomnożył. Jego plastyczna wszechstronność budzi do dzisiaj podziw, graniczący u niektórych z uwielbieniem, a poziom do jakiego doszedł w swej sztuce, skłania do najwyższego szacunku.

Gabriela WOŹNIAK-KOWALIK,
nauczycielka skierowana do Łucka i Kowla przez ORPEG

CZYTAJ TAKŻE:

ABC KULTURY POLSKIEJ: JACEK MALCZEWSKI – OBSESJA ŚMIERCI I PASJA ŻYCIA

ABC KULTURY POLSKIEJ: ARTUR GROTTGER – MALARZ NIEPODLEGŁEJ

ABC KULTURY POLSKIEJ: KOSSAKOWIE – DZIADEK, OJCIEC I SYN

ABC KULTURY POLSKIEJ: MAŁY WIELKI CZŁOWIEK – JAN MATEJKO

ABC KULTURY POLSKIEJ: A JAK ASAMBLAŻ

ABC KULTURY POLSKIEJ: B – JAK BEKSIŃSKI ZDZISŁAW

ABC KULTURY POLSKIEJ: C JAK JAN CYBIS

ABC KULTURY POLSKIEJ: D JAK DUNIKOWSKI XAWERY

ABC KULTURY POLSKIEJ: ERNO ERB – NIEZWYKŁY MALARZ ZWYCZAJNYCH LUDZI

ABC KULTURY POLSKIEJ: F JAK FAŁAT I FANGOR

Powiązane publikacje
ABC kultury polskiej: Maj, gitary i «Hej Joe»
Artykuły
Miasta rozpoznajemy dzięki ciekawym zabytkom. Jednak Wrocław ma swoją dodatkową wizytówkę: majowe gitarowe granie, które od ponad dwóch dekad przyciąga tysiące muzyków z Polski i świata.
22 maja 2026
ABC kultury polskiej: Sergiusz Piasecki – pisarz, przemytnik i szpieg
Artykuły
Gdybyśmy chcieli poszukać postaci, której życiorys mógłby konkurować z najlepszymi amerykańskimi filmami sensacyjnymi, to Sergiusz Piasecki byłby świetnym wyborem.
08 maja 2026
ABC kultury polskiej: Jan Brzechwa nie tylko dla dzieci
Artykuły
Jan Brzechwa to postać, która udowadnia, że można być jednocześnie poważnym prawnikiem i niepoważnym mistrzem pióra. Mistrzem tak poważnie niepoważnym, że do dziś dzieci w całej Polsce uczą się jego wierszy szybciej niż tabliczki mnożenia, a dorośli recytują je z podejrzanym błyskiem nostalgii w oku.
20 kwietnia 2026
ABC kultury polskiej: Helena Modrzejewska – Polka, która podbiła Amerykę
Artykuły
Przyszła na świat 12 października 1840 r. w Krakowie. Jako aktorka odniosła sukces, o jakim marzy każdy stający na scenie teatru i przed okiem kamery filmowej – zdobyła Amerykę, jednak nigdy nie zapomniała o swojej Ojczyźnie, do której regularnie wracała przez całe życie.
08 kwietnia 2026
ABC kultury polskiej: Ewa Rossano – harmonia brązu i szkła
Artykuły
Ewa Rossano należy do niezwykle interesujących głosów współczesnej sztuki. Jej liczne rzeźby są opowieścią o sile i kruchości człowieka, trwaniu i przemijaniu. Część jej prac to brąz – symbol wielkiego ciężaru i brzemię dramatycznej historii człowieka, a druga część to szkło – światło i blask wspaniałych jego osiągnięć. Artystka maluje także obrazy oraz robi etiudy filmowe.
13 marca 2026
ABC kultury polskiej: Ludzie gór. Wanda Rutkiewicz i Jerzy Kukuczka
Artykuły
Ludzie gór nie należą wyłącznie do geografii. Do mniejszych i większych wzniesień, które przeciętnego człowieka przyprawiają o zawrót głowy. Przynależą do pewnego sposobu myślenia, do wewnętrznego krajobrazu, w którym granice wyznacza nie mapa, lecz odwaga i strach, upór i zwątpienie, a także samotność.
06 lutego 2026
ABC kultury polskiej: «Wratislavia Cantans» – Wrocław śpiewa od 60 lat!
Artykuły
Festiwal, który powstał w 1966 r., pokazuje nam przez lata, że muzyka jest sztuką spotkania ze sobą tych, którzy grają i śpiewają z tymi, którzy słuchają we wspólnej, przyjaznej i interesującej przestrzeni.
22 stycznia 2026
ABC kultury polskiej: Na świątecznym stole
Artykuły
Historia, tradycja i kultura każdego narodu to także kuchnia i potrawy podawane na świąteczny stół. W Polsce tę prawdę widać szczególnie wyraźnie podczas Wigilii, kiedy to na białym obrusie pojawiają się dania, które, choć nieraz przechodzą subtelne modernizacje lub ulegają dziwnym i nie zawsze przemyślanym przemianom, w swej istocie pozostają nośnikiem pamięci o dawnych czasach, wierzeniach, a nawet o sposobie myślenia naszych przodków.
23 grudnia 2025
ABC kultury polskiej: «Halo, halo, Polskie Radio Warszawa!»
Artykuły
Kto by pomyślał, że Polskie Radio jest z nami już sto lat. Wyobrażam sobie życie bez telewizji, ale bez radia już nie. Towarzyszyło mi zawsze. Należę do tej grupy, która szczególnie była związana z Programem 3 Polskiego Radia, z programem satyrycznym «60 minut na godzinę» emitowanym w latach 1974 – 1981 i z «Listą Przebojów Programu 3» Marka Niedźwieckiego nadawaną od 1982 r. do 2020 r.
12 grudnia 2025