Kiedy pierwszy raz przyjechałem do Huty Stepańskiej, miejscowi pytali się o Edwarda Kwiatkowskiego, dlaczego nie przyjeżdża i co się z nim dzieje? Zmarł, lecz pozostał w ludzkiej pamięci jako człowiek szlachetny.

Był to człowiek wielkiego ducha, bardzo skromny. Chorował. Jeździł do Huty Stepańskiej z wielką radością – tam czuł się zdrowy. Organizował upamiętnienia starego cmentarza i kościoła. Poszedłem Jego śladami, dlatego było mi łatwiej. Jeśli będziecie w Hucie Stepańskiej, wspomnijcie Edwarda Kwiatkowskiego.

Ziemie pod cmentarz w Hucie Stepańskiej, podobnie jak i pod kościół, przekazał Michał Sawicki. Wielką Miarą ofiarował dobra na kościół, podobną miarą został obdarowany przez Boga. Sawiccy poszli z Huty Stepańskiej w tym, co mieli na sobie. Dziś posiadają w Ameryce więcej pola niż dawniej miała cała parafia.

W 1922 r. na cmentarzu zaczęto chować zmarłych. Parafia Huta Stepańska obejmowała swym zasięgiem wielką powierzchnię. Cmentarz szybko się zapełniał: przez 21 lat jego istnienia pochowano na nim ponad 820 osób w tym około 100 ofiar mordów, a potem zabrakło miejsca.

Od wiosny 1943 r. nie było dnia bez pochówku. Zwożono zamordowanych z całej okolicy. Cmentarz był świadkiem dramatycznych scen i bezgranicznej rozpaczy za zabitymi. Pogrzeby były tak częste, że ksiądz jedynie «święcił» zwłoki pod kościołem, a potem kto mógł to zakopywał zabitego na cmentarzu. Przy samym cmentarzu umieszczony był jeden z bunkrów, broniących przed napadem ludność Huty Stepańskiej.

Do połowy lat dziewięćdziesiątych cmentarz zarósł całkowicie. Dzięki przychylności miejscowych władz i ofiarności wielu osób udało się go uratować od zapomnienia. W 1996 r. wzniesiono na cmentarzu krzyż pomnik z wymownym napisem «Jezu Ratuj Nas».

Cmentarz w Hucie Stepańskiej

Na cmentarzu za zmarłych modlił się ks. bp Marcjan Trofimiak, ordynariusz łucki. 18 lipca 2010 r.

Rocznicowa msza święta w lipcu 2013 r. Ks. bp Stanisław Szyrokoradiuk z kapłanami

Okoliczni kapłani przybyli na uroczystość

Błahoczynny Sarneński Aleksander Kokora odprawia panachydę

Tekst i zdjęcia: Janusz HOROSZKIEWICZ

P. S.: Zainteresowani mogą uzyskać więcej informacji pod adresem mailowym: janusz-huta-stepanska@wp.pl

***

Tekst ukazał się w cyklu «Szlakiem Wołyńskich Krzyży wokół Huty Stepańskiej z Januszem Horoszkiewiczem».

CZYTAJ TAKŻE:

WOŁYŃ JAK CHLEB POWSZEDNI. FOTO

OMELANKA – UROCZYSKO KLIMOWE

ROMASZKOWO, GMINA STYDYŃ WIELKI

HAŁY W GMINIE ANTONÓWKA, POWIAT SARNY

CHOŁONIEWICZE – DÓŁ ŚMIERCI

GRABINA, GMINA ANTONÓWKA

CHOŁONIEWICZE – STUDNIA, DÓŁ ŚMIERCI

HUTA SZKLANA (MYDZKA) GMINA STYDYŃ WIELKI

PAROŚLA GMINA ANTONÓWKA

OMELANKA K. HUTY STEPAŃSKIEJ

OSTRÓWKI KOŁO WYRKI

HUTA STEPAŃSKA – KRZYŻ JEZU RATUJ NAS

HUTA MYDZKA, GMINA STYDYŃ WIELKI

TCHORY, GMINA STYDYŃ WIELKI

DWORZEC KOŁO STEPANIA

OBÓRKI TRUSIEWICZOWSKIE, GMINA KOŁKI

WYRKA. MIEJSCE KOŚCIOŁA PW. PODWYŻSZENIA KRZYŻA ŚWIĘTEGO

SZPITAL W OSOWIE

KOLONIA STYDYŃSKA, GMINA STYDYŃ WIELKI

PÓŁBIEDA KOŁO STYDYNIA MAŁEGO

CHOŁONIEWICZE GMINA SILNO

LADY KOŁO HUTY STEPAŃSKIEJ

STEPAŃ NAD HORYNIEM: MIEJSCE KOŚCIOŁA PW. ŚW. MICHAŁA ARCHANIOŁA

LADY – MIEJSCE SPOCZYNKU STANISŁAWA BRUSIŁY

BIAŁY KRZYŻ W SIEDLISKU

KRZYŻ «JEZU RATUJ NAS» W OMELANCE K. HUTY STEPAŃSKIEJ

HUTWIN W GMINIE STYDYŃ WIELKI

KAMIONKA STARA, PARAFIA HUTA STEPAŃSKA

WYDYMER W GMINIE ANTONÓWKA

FOLWARK KOŁO OSTÓW

HUTA STEPAŃSKA – NOWY CMENTARZ

KAZIMIERKA: MIEJSCE KOŚCIOŁA

KOŹLE W GMINIE SILNO

SIEDLISKO W GMINIE STEPAŃ

JANOWA DOLINA W GMINIE KOSTOPOL

UGŁY W GMINIE STEPAŃ